بنى نضر نفرين نمود هفت سال آنان مبتلا بقحطى گرديدند تا كار آنها بجايى رسيد كه گوشت مردار و استخوان ميخوردند و چون باران نمىآمد و زمين خشك بود و غبار بلند شده و از شدّت گرسنگى آسمان را مانند دودى ميديدند وقتى كار بر آنان سخت گرديد ابو سفيان خدمت رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم آمد و گفت تو ما را امر بصله رحم مىنمايى و ارحام تو از قحطى تلف ميگردند و سوگند خوردند كه اگر از خدا بخواهى كه اين عذاب را از ما بر طرف گرداند ما ايمان ميآوريم اين است كه خداوند قول آنها را حكايت مىكند كه ميگفتند
( رَبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ )
وقتى بدعاى پيمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم از آنان عذاب قحطى برداشته شد آنها بكفرشان باقى ماندند .
2 - مقصود از اين دود غبارى است كه در موقع فتح مكّه چنان غبارى مرتفع گرديد كه هوا را مثل دود مينمود .
3 - مقصود روزى است كه پيش از قيامت و منحل شدن عالم پديد ميگردد و بروايت منهج حضرت رسول فرموده اول علامت قيامت دخان و نزول عيسى عليه السّلام و آتشى است كه از قعر شهر عدن بيرون آيد و همه مردم را بمحشر راند حذيفه گفت يا رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم آن چه نوع آتشى است حضرتش همين آيه را قرائت فرمود و گفت آن دودى است كه مشرق و مغرب را پر سازد و چهل شبانه روز طول ميكشد و در آن روز مؤمن به كسى ماند كه زكام شده و كافر مثل آدم مست گردد و به همين مضمون نيز روايتى از حضرت امير عليه السّلام نقل شده .
نظر به اين دو روايت توجيه سوم اولى به نظر مىآيد كه ذات احديت در مقام تهديد كفار و منكرين قيامت امورى را كه نزديك بقيام قيامت پديد ميگردد تذكر ميدهد .
و نيز آيات بعد مثل قوله تعالى
( رَبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ )
-
أَنَّى لَهُمُ الذِّكْرى وَ قَدْ جاءَهُمْ رَسُولٌ مُبِينٌ
مؤيد همين وجه سوم است .
وقتى كافرين آثار عذاب و در آمدن بروز قيامت را مىبينند از كرده خود پشيمان شده و اظهار ايمان ميكنند لكن اين تذكّر ديگر نتيجه بخش نميباشد زيرا كه