إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ
شايد مقصود از
( لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ )
شب قدر باشد كه در سوره
( إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ )
اشاره به آن نموده و راجع بتعيين شب قدر كه چه شبى است و فضيلت آن و بيان توجيهات مفسرين در سوره قدر در جلد چهارم اين تفسير اندازهاى بحث نموديم رجوع به آن جا شود .
( سؤال )
چرا قرآن را در شب نازل فرموده و بچه جهت آن شب را در سوره
( إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ )
شب قدر ناميده و در اين سوره ( بليلة مباركة ) توصيف فرموده .
پاسخ
قدر در لغت به دو معنى آمده يكى اعطاء قدرت دوم اينكه چيزى را قرار دهند به مقدار مخصوص و وجه مخصوص آن طورى كه حكمت اقتضا نموده و شايد چنانچه در سوره قدر گفتيم شب اشاره بعالم طبيعت باشد و آن را شب قدرش ناميدند بمناسبت نزول قرآن از عالم مشيّت كليه الهيّه بعالم قضاء و از آنجا بلوح محفوظ فرود آمده و از آنجا بعالم قدر متشتت و آيه آيه بتوسط ملك وحى در ذهن نبى خاتم صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم نزول نموده خلاصه شايد شب قدر ناميده نظر به اينكه تقديرات در آن شب از لوح محفوظ و از عالم قضاء در اين عالم طبيعت فرود آمده و از امام محمد باقر عليه السّلام و امام جعفر صادق عليه السّلام چنين نقل مينمايند كه مقصود ( از ليلة مباركة ) همان شب قدر است .
و آيه بعد
( فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ )
مؤيد همين توجيه بالا است و شايد اشاره به اين باشد كه در آن شب ( آن امر حكيم ) يعنى قرآن كه مشتمل بر حكمت و جامع همه امور است كه فرموده
( لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ )
و در عالم امر بطور وحدت و بساطت موجود بوده از آنجا تنزلاتى نموده تا در اين عالم خلقت و عالم قدر اندازهگيرى و متشتت و آيه آيه بمناسبت وقت در عالم طبيعت به صورت الفاظ فرود آمده .