اين آيات اخير شاهد بر بيان آيه بالا است كه ذات احديت خطاب بكفّار مينمايد و در پاسخ كفّار آنان كه راه نجات ميطلبند فرموده ما در دنيا طريق حق را بر شما ظاهر گردانيديم يعنى پيمبران و سفراى خود را با اسباب هدايت براى راهنمايى و هدايت شما فرستاديم لكن شما افراد بشر از پيروى طريق حقّ كراهت داشتيد بلكه نه فقط كفار سخن پيمبران را نپذيرفتند و ردّ نموده و قبول ننمودند بلكه ضديّت و انكار را محكم گردانيده و در مقام اذيّت آنها بر آمدند چون چنين كردند جزا و پاداش اعمال آنان چنين است كه ما نيز عذاب آنها را محكم گردانيم
( جَزاءً وِفاقاً )
يعنى مجازات مطابق عمل است .
أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَ نَجْواهُمْ بَلى وَ رُسُلُنا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُونَ
آيا كفار و منافقين چنين گمان مىبرند كه ما از اسرار و آن كينه و ضديّتى كه در باطن خود مخفى گردانيده و آنچه را كه سرا با هم نجوى ميكنند بىخبريم چنين نيست كه گمان كردهاند اگر شما به گوش سر فقط سخنان يكديگر را ميشنويد و از باطن هم بيخبريد ما به گوش و چشم حقّانى همين طور كه سخنان ظاهر شما را ميشنويم و اعمال شما را مينگريم همين طور سخنانى كه در قلبتان و سرّتان با خود حديث ميكنيد و در طريق ضديت با اهل اسلام انديشه مينمائيد و پس از آن با يك ديگر مخفيانه سخن مىگوييد تمام آنها را ميشنويم و كرام الكاتبين كه گماشته شده بر ضبط اعمال شما ميباشند نزد شما حاضرند و سخنان شما را مينويسند .
آرى دو اسم از اسماء اللَّه يكى سميع و ديگرى بصير است بعضى گفتهاند بازگشت اين دو اسم شريف به همان علم ازلى او است كه باعتبار آنكه علم بمبصرات و علم بمسموعات دارد خود را سميع و بصير ناميده اگر چه چنين است لكن چنانچه در صفحات جلو اشاره نموديم شايد براى اين دو اسم شريف خصوصيات زائدى هم باشد كه بخواهد ببشر بفهماند كه همين طورى كه نزد شما آنچه را كه به چشم ميبينيد و به گوش ميشنويد بطور مشاهده و عيانست همين طور علم حق تعالى به تمام موجودات بطور مشاهده حضورى و عيانست و تمام ممكنات ناشى و پديد گرديده از