وَ فَجَّرْنَا الْأَرْضَ عُيُوناً
) زمين را شكافتيم تا آنكه از چشمههاى زمين آبها حارى گرديد .
فَالْتَقَى الْماءُ عَلى أَمْرٍ قَدْ قُدِرَ وَ حَمَلْناهُ عَلى ذاتِ أَلْواحٍ وَ دُسُرٍ تَجْرِي بِأَعْيُنِنا جَزاءً لِمَنْ كانَ كُفِرَ
پس آب آسمان با آب چشمههاى زمين متصل گرديد بآنطور و اندازهاى كه حق تعالى در ازل تقدير نموده و اندازهگيرى كرده بود كلمه ( قد قدر تأييد مينمايد آن استظهارى كه راجع بشكافته شدن قمر و باقى معجزات انبياء نموديم كه آنچه در عالم واقع ميگردد در ابتداء خلقت در دفتر آفرينش ثبت شده و جزء نظام گيتى بشمار ميرود و هيچ يك مخالف با نظام عالم و ترتيب خلقت نيست حتى عذابها و بلياتى كه در اثر مخالفت نمودن با خدا و پيمبران بر مردم فرود آمده يا مىآيد چه در دنيا و چه در آخرت همه از روى حكمت و نظام و علم بصلاح از طرف مربى عالم در ازل اندازهگيرى شده و همه مربوط بهم و پيوسته به يكديگر است و جمعا يك نظام كلى را تشكيل ميدهند .
( تَجْرِي بِأَعْيُنِنا )
پس از آنكه آب آسمان با چشمههاى زمين با هم متصل گرديد آب جريان پيدا نمود ( و آن بنگاه داشت ما و اعانت ما بود ) يعنى جريان آب باندازهاى بود كه حكم و مشيّت حق تعالى بر آن تعلق گرفته بود جريان آب ناشى از اعمال نكوهيده و كيفر و جزاء كفر آنها بود .
وَ لَقَدْ تَرَكْناها آيَةً فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ فَكَيْفَ كانَ عَذابِي وَ نُذُرِ
خبر طوفان نوح و كشتى و هلاكت كفار آن زمان را در ميان خلق تا قيامت دائر گردانيديم تا آنكه براى هر قوم و طائفهاى تهديد و اندرز باشد و بدانند كه مخالفت نمودن با انبياء و سفراء الهى عاقبت وخيمى دارد و با اينحال و اين عذاب عالمگير آيا كسى هست متنبه گردد و پند گيرد و بداند كه عذاب من براى كفار و معاندين چگونه است .