گردد هرگز ممكن نيست .
فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ
پس از آن براى تسلّى دل پيمبر خود فرمود اى محمد صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم اگر ما پيش از آنكه عذاب كفّار را به تو بنمايانيم و تو را بجوار رحمت خود ببريم و تو از آنها انتقام نكشيده باشى ما از آنها انتقام خواهيم كشيد .
و بقولى مقصود اين است كه اگر ما تو را از مكه ببريم و تو از قريش انتقام نكشيده باشى در روز ( بدر ) ما از آنها انتقام كشيم .
و در تفسير اهل بيت آمده ( فانا بعلى منهم منتقمون ) ( ابو الفتوح رازى ) از اين آيه دو مطلب توان استخراج نمود يكى اشاره به اينكه رسول اكرم ص ( رحمة للعالمين ) بود زيرا با آن همه اذيتهايى كه كفار به آن وجود شريف مينمودند همه را تحمل كرده و معلوم نيست كه هيچ وقت در باره آنان نفرين كرده باشد بلكه از راه لطف و رحمت براى آنها طلب آمرزش مينمود شاهد بر آن قوله تعالى است كه خطاب برسولش نموده (
اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ
« 1 » سوره توبه آيه 81 ) ، و ديگر عذاب استيصالى غير از جنگ و جهاد كه بامر خدا انجام ميگرفت شايد منافى با خلق شريفش بوده زيرا چون كفّار قريش ارحام و خويشان حضرتش بودند با آنكه از آنان بسيار اذيت و جفا ديده نميخواست به عذاب آسمانى معذّب گردند اين است كه لطفا بحضرتش فرموده وقتى تو را از دنيا برديم بنا بر معنى اول يا وقتى كه از مكّه مهاجرت نمودى بنا بر معنى دوم از آنها انتقام مىكشيم و شاهد بر اين توجيه قوله تعالى است در سوره انفال آيه ( 33 )
( وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَ أَنْتَ فِيهِمْ )
« 2 »
هامش
( 1 ) - براى آنان طلب آمرزش بكنى يا طلب آمرزش نكنى اگر چه هفتاد مرتبه استغفار نمايى هرگز ما آنها را نميآمرزيم .
( 2 ) - و چنين نبود كه خدا آنان را عذاب كند در حالى كه تو بين آنها باشى .