خلاصه طريق شناختن حقايق و كليات عقل است آن هم نه عقل مشوب بوهم بلكه عقل مجردى كه از سر چشمه فيض حق تعالى قطرهاى به آن افاضه شده و بعالم حقيقت پيوسته و از آنجا فيض ميگيرد و چنين دانشى براى انسان ميسر نميگردد مگر وقتى كه از طريق مجاهده و رياضاتى كه از طريق عقل و شرع مقرر گرديده مراتبى را طى نمايد تا آنكه سر انجام بر قواى حسى و وهمى و هواهاى نفسانى غالب گردد و آن روح پاك كه از عالم روح كلى در ابتداء خلقت در باطن هر فردى از بشر بالقوة نهاده شده بفعليت برسد آن وقت براى وى علم حقيقى وجدانى بمبدء و معاد خود ميسر خواهد گرديد لكن مادامى كه نفس غالب بر انسان گرديده و امور طبيعى بر وى چيره شده پا از دائره و هم و ظنّ بالا نخواهد گذاشت .
و از اين آيه چنين استفاده مىشود كه ايمان تقليدى چون ادراك واقعى نيست از نوع گمان و ظنّ محسوب ميگردد نه علم و يقين زيرا كه مدرك آن قوه واهمه يا عقل مشوب بوهم است .
بعض عرفاء گفتهاند آيه در مقام اين است كه سالكين الى اللَّه و طالبين حق را تحريص نمايد بر كوشش و اجتهاد در سير الى اللَّه تا آنكه منازل سفليه را قطع نمايند و بمقامات عاليه برسند و به عين الجمع فائز گردند و در درياى توحيد غرق شوند و بنور وحدت حقيقيه ذاتيه معانى مجرده را مشاهده نمايند .
( تفسير روح البيان )
فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنا وَ لَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا ذلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ
خطاب برسول اكرم خود صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم نموده كه از مردمانى كه تمام همشان همين حيات دنيا و تقويت قواى حيوانى است اعراض نما و در مقام مجادله و مباحثه علمى با آنان رو برو مشو زيرا كه منتهى درجه آنها در علم و دانش همين تمتعات و حظوظات طبيعى است و پا از دايره محسوسات بالا نگذاردهاند .
رأى بعضى بر اين است كه اين آيه به آيه جهاد نسخ شده زيرا كه در اينجا