تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 375

مساهمون:

ص٣٧٥
و از بعض عرفاء است كه قوله تعالى
( فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى )
اشاره به اين است كه دورى رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم از حق تعالى فقط از حيث دو صفت است يكى وجوب وجود كه رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم ممكن الوجود بود و ممكن فى حد ذاته ( ليس و به ايس ) يعنى هر چه دارد از وجود و كمالات وجود همه از خدا و قائم به او است هم در اصل وجود و هم در بقاء محتاج بواجب الوجود است و تمام ممكنات خواه ملك باشد يا نبى يا ولى از نيستى ذاتى و پس از عدم بوجود آمده‌اند . ديگر قدم ذاتى كه خداى تعالى قديم بالذات و ازلى و ابدى است لكن غير او اگر شيئى زمانى مادى است وجودش مسبوق به زمان سابق و لاحق مىباشد و اگر مجرد از ماده است وجودش مسبوق بعدم ذاتى است و وجود رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم نظر بدلالت احاديث بسيار اول ما خلق اللَّه بشمار ميرود پس باعتبار روح مجردش حدوث ذاتى دارد نه زمانى زيرا كه در آن مرتبه زمانى نبوده كه بر او سبقت داشته باشد لكن باعتبار جسد شريفش هم حدوث زمانى دارد و هم حدوث ذاتى زيرا كه هر شيئى مادى مسبوق بماده و مدت است . خلاصه حكماء الهيين گويند نبى خاتم صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم از حيث تمام صفات و كمالات مظهر و نماينده صفات جلال و جمال ذو الجلال بوده مگر در دو جهت يكى وجوب وجود و ديگر قدم ذاتى و گويند ( قوسين ) در آيه اشاره به همين دو مرتبه است كه دورى حضرتش را از خدا تشبيه به دو قوس يعنى بود مرتبه نموده خداى تعالى واجب الوجود و محمد صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم ممكن الوجود است خداى تعالى قديم ذاتى و محمد حادث ذاتى است لكن از حيث صفات مظهر و نماينده تمام صفات جلال و جمال الهى است كه وجود شريفش آينه مانند در مقابل شمس وجود نماينده‌گى مىدهد .
ما كَذَبَ الْفُؤادُ ما رَأى
دل محمد صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم در آنچه از آيات پروردگارش ديده بود دروغ نگفت از اين آيه توان استفاده نمود كه مرجع ضماير در آيات بالا خدا است نه جبرئيل زيرا
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 375 | سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )