شايد مقصود نفخه صور دوم اسرافيل باشد ( به حق ) يعنى آن روز محقق الوقوع و ثابت و واقع خواهد بود و آن روز خروج است كه از قبرها بميعاد پروردگار مىشتابند .
إِنَّا نَحْنُ نُحْيِي وَ نُمِيتُ وَ إِلَيْنَا الْمَصِيرُ
اشاره به اينكه نطفه مرده را در رحم صاحب حيات ميگردانيم و پس از آن وى را نشو و ارتقاء ميدهيم و او را باقى ميگذاريم تا مدت معلوم و وقتى كه به آن ساعتى برسد كه
( لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ )
و آن موقع اجل و مرگ او است آن وقت او را ميميرانيم پس همان طورى كه بشما حيات داديم پس از آنكه حيات نداشتيد و پس از حيات شما را ميميرانيم قدرت داريم كه شما را بسوى خود برگردانيم يعنى در قيامت حيات تازهاى بشما دهيم و ثانيا زنده گرديد .
يَوْمَ تَشَقَّقُ الْأَرْضُ عَنْهُمْ سِراعاً ذلِكَ حَشْرٌ عَلَيْنا يَسِيرٌ
( يوم ) بدل ( از
يَوْمَ يَسْمَعُونَ الصَّيْحَةَ
) در آيه بالا است يعنى در آن روزى كه صيحه يعنى صور اسرافيل بلند ميگردد در آن روز زمين شكافته مىشود و مردهها زنده ميگردند و بسرعت از قبرها بيرون ميآيند و با هم جمع ميشوند و اين همان روز حشر است كه بشما وعده داده شده و زنده كردن مردگان و جمع نمودن آنها را در صعيد واحد براى ما آسان خواهد بود در سوره لقمان آيه 27 فرموده
( ما خَلْقُكُمْ وَ لا بَعْثُكُمْ إِلَّا كَنَفْسٍ واحِدَةٍ )
آفرينش شما و مبعوث گرديدن شما در قيامت در قبال قدرت و استيلاء حق تعالى مانند نفسى ميماند كه هيچ زحمت و مشقتى در آن تصور ندارد بلكه نسبت باراده او دفعى است .
و نيز در سوره ( قمر ) آيه 50 فرموده
( وَ ما أَمْرُنا إِلَّا واحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ )
اشاره بسرعت آفرينش موجودات است منتهى چنانچه در بيان آيه ( 38 ) همين سوره تذكر داديم چون موجودات مادى طبيعى به همان طورى كه مطابق نظام عالم است بايستى مسبوق بمادّه و مدّت باشند و هر يك محدود بحدّ معين و براى هر