تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 281

مساهمون:

ص٢٨١
و شايد مقصود همان دو فرشته ( رقيب و عتيد ) باشند كه در آيه بالا به آن اشاره شده و گماشته شده در ضبط اعمال او بوده‌اند نه دو فرشته ديگر كه همانطورى كه در دنيا با او بودند و اعمال وى را ضبط مينمودند در قيامت نيز با وى همراهند .
لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ
راجع به اين آيه نيز از مفسرين گفتارى نقل شده اكثر مفسرين را رأى بر اين است كه خطاب بكفار است و آن وقتى است كه وارد محشر ميگردند و هول و اضطراب آنان را ميگيرد به آنها گفته مىشود اين روز همان روزى است كه پيمبران بشما خبر دادند و شما غافل بوديد و امروز پرده از پيش چشم شما برداشته شده و شما بينا و تيز بين گرديده‌ايد و آنچه را كه تكذيب نموده و باور نميكرديد امروز بعيان مىبينيد . و برأى ديگر خطاب به خود رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم است نظر به اينكه ( كنت ) و نيز باقى ضمائر
( عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ )
تماما خطاب به شخص حاضر است و اشاره به اينكه تو باعتبار مرتبه بشريّت و حالت قبل از نزول وحى از وقايع و اوضاع محشر بىخبر و غافل بودى و اين آيه نظير آيات سوره ( و الضحى است كه برسول خود خطاب نموده
أَ لَمْ يَجِدْكَ يَتِيماً فَآوى وَ وَجَدَكَ ضَالًّا فَهَدى
) كه در مقام امتنان بحضرتش و تنبه ديگران است كه بدانند و تصديق نمايند كه آنچه را محمّد صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم ميگويد از طريق وحى و اخبار از طرف حق تعالى است
( فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ )
شايد اشاره به اين است كه پس از اعلام از حق تعالى چشم دل تو چنان باز و روشن گرديده كه آنچه براى ديگران در اينجا نظرى مينمايد نزد تو ضرورى و بديهى خواهد بود . توجيه اول اگر چه نظر بسياق آيات بالا و زير مناسب‌تر است لكن به دو جهت معنى دوم معتبرتر مينمايد . ( اول ) باعتبار لفظ ( كنت و باقى ضمائر ) كه خطاب به شخص حاضر است و بقاعده كلى تا ممكن باشد كلام را بظاهرش گذاشت حمل بر غير ظاهر نمودن جايز