تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 268

مساهمون:

ص٢٦٨
احاطه علميه او بمنزله نقطه‌اى نمايش دارد در سوره يونس ( ع ) آيه 62 فرموده
وَ ما يَعْزُبُ عَنْ رَبِّكَ مِنْ مِثْقالِ ذَرَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ وَ لا أَصْغَرَ مِنْ ذلِكَ وَ لا أَكْبَرَ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ )
و نيز نظير اين آيه در سوره سبا آيه سوم و اين آيات شاهد بر همين بيانى است كه در مقدمه گفته شد . ( مقدمه دوم ) از اطلاقات ادله و جمع بين آيات و اخبار ميتوان استخراج نمود كه انسان در قيامت بشخصه و روحه و جسده بعينه همان است كه در دنيا زندگانى مينمود ( كما بدأكم تعودون ) و اينكه در قيامت روح عود مىكند ببدنى كه از وى جدا گرديده نه ببدنى مثل او بطورى كه هر كس او را ببيند ميشناسد كه اين همان كسى است كه در دنيا زندگانى مينمود . پس از بيان اين دو مقدمه گوئيم شايد آيه اشاره به اين باشد كه وقتى انسان مرد و اجزاء بدنش را زمين در خود منحل گردانيد فعليت و حقيقت بدنى كه روحش در ايّام حياتش به او تعلق داشته فانى نگرديده بطورى كه در هيچ نشأ و عالمى باقى نمانده باشد بلكه چون عوالم در طول يكديگر است اگر چه در ظرف زمان از نظر ما نابود و اثرى از وى باقى نمانده لكن در لوح محفوظ و در احاطه و سعه علم حضورى حق تعالى بعينه موجود است و همان است كه در عالم قيامت كه محيط بعالم دنيا است ظهور و بروز مينمايد زيرا كه بمرگ حقيقت انسان كه تركيب شده از روح و جسم است تبديل نميگردد بلكه در عالم برزخ با جسم مثالى كه اخبار بسيار شاهد بر آن است و باعتبار ديگر در عالم دهر كه فوق عالم زمان و روح زمان است باقى خواهد بود فقط به مردن تحولى نموده و عالم او عوض گرديده و اينكه ما مردگان را نميبينيم براى اين است كه عالم آنها فوق عالم ما است . ( و عجب ذنب ) كه در اخبار تصريح به آن شده كه امام عليه السّلام فرموده در قبر دور مىزند تا وقتى كه قيامت بر پا گردد شايد اشاره بجواهر فرده باشد كه آن را مادة المواد گويند و در اخبار از آن تعبير باجزاء اصليه شده و چون قيامت عالم جمع و عالم تام و تمام و عالمى است كه هر فردى از بشر بمنتهاى كمالى كه لايق