به آنان بگو بر من منت نگذاريد بلكه اگر در دعوى ايمان راستگو باشيد خدا بر شما منت گذاشته و بايمان هدايتتان گردانيده ( 17 )
خدا عالم و دانا است به آنچه در آسمانها و زمين پنهان است و خدا بر افعال شما و آنچه عمل ميكنيد بينا است ( 18 ) * * *
توضيح آيات
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسى أَنْ يَكُونُوا خَيْراً مِنْهُمْ
جماعت از مردها را ( قوم ) نامند خطاب بمؤمنين نموده كه شمايى كه ايمان آوردهايد بايستى خوددارى نمائيد از اينكه در مقام سخريه و استهزاء ديگران از برادران مؤمن خود باشيد شما كجا خبر از باطن و سجيه مردم داريد شايد آنهايى كه در مورد سخريه شما واقع گرديدهاند بهتر از شما باشند .
و نيز بزنهاى مؤمنه مؤكدا نهى فرموده كه بزنهاى ديگر طعنه نزنند و ديگران را سخريه ننمايند از كجا دانستند كه خودشان بهتر از آنها ميباشند .
آيه در مقام ارشاد و اندرز بمؤمنين است كه هر گاه خواستيد كسى را مسخره نمائيد يا عيب كسى را فاش كنيد يا كسى را توهين و سرزنش نمائيد يا در باره كسى گمان بد ببريد اول رجوع به باطن خود نمائيد و اعمال و افعال خود را در نظر گيريد نظر به اينكه ( الانسان على نفسه بصيرة ) وقتى مراقب حال خود باشيد مىفهميد كه اگر فرضا هيچ عيبى در شما نباشد همين استهزاء بمؤمن از بدترين اوصاف نكوهيده بشمار ميرود آن وقت در مقام اصلاح نفس خود برمىآئيد و از عيبجويى و توهين به ديگران خوددارى مينمائيد .
سخنان مفسرين در شأن نزول آيه
1 - جماعتى از بنى تميم به فقراء اصحاب رسول صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم مثل عمّار و خباب و بلال و سلمان و صهيب و ابى درداء استهزاء مينمودند اين بود كه اين آيه فرود آمد و