تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 166

است و ميخورند همانطورى كه چهار پايان ميخورند چنين كسانى بازگشت و جايگاه آنان آتش خواهد بود . و چنانچه در جاى ديگر فرموده ( جَزاءً وِفاقاً ) جزاء بايستى مطابق عمل انجام گيرد مؤمنين دين خدا و پيمبر او را يارى كردند خدا آنان را يارى كرد و دوست آنها گرديد و در دنيا و آخرت مورد لطف و رحمت او واقع گرديده‌اند و كفّار از حقّ و حقيقت بريدند و دنبال آرزو و آمال نفسانى دنيوى را گرفتند همشان تعيشات مادّى و حظوظ طبيعى گرديد و قدمى بسوى حقيقت و روحانيّت بالا نگذاشتند اينست كه منزلگاه آنها بمناسبت طبيعتشان بايستى آتش باشد ( وَ أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ ) سوره انفال آيه 53 . كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ هِيَ أَشَدُّ قُوَّةً مِنْ قَرْيَتِكَ الَّتِي أَخْرَجَتْكَ أَهْلَكْناهُمْ فَلا ناصِرَ لَهُمْ بعد از ( من ) در آيه كلمه ( اهل ) محذوف است و براى تهديد كفّار فرموده چه بسيار از اهل قريه‌ها و ولاياتى كه آنان قوىتر و شديدتر و زورمندتر بودند از اهل ولايت و وطن تو يعنى مكّه كه وطن اصلى تو بود و كفّار مكّه و قريش تو را از وطنت بيرون كردند و ما آن جماعت پيشينيان را مثل قوم عاد و ثمود با آنكه قوى هيكل و تنومند بودند مستأصل گردانيديم و قوّت جسمانى آنها جلوگير عذاب آنها نگرديد و همه هلاك گرديدند و يار و ياورى نداشتند كه آنان را از عذاب نجات دهد زيرا چنانچه در آيه بالا اشاره نموده خدا دوست و ياور كسانى است كه ايمان آورده‌اند و براى كافرين دوستى نخواهد بود كه در مورد بلاء و عذاب آنان را يارى نمايد و از عذاب نجات يابند و خدا يار و ياور مؤمنين است . أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ كَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ وَ اتَّبَعُوا أَهْواءَهُمْ آيه در مقام بيان اهل حقّ و اهل باطل و تميز بين آنان برآمده كه آيا كسى كه از طرف پروردگارش در دست او شاهد و بينه‌اى است كه شاهد صادقى