تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 152

مساهمون:

ص١٥٢
در كلمات وحى تصريح به آن شده باشد حمل بر محسوسات نمايد . خلاصه چون وجود جنّ امرى است ممكن و همچنين طبقات و انواع و اقسام ملائكه كه از آن در سوره ملائكه توصيف با جنحه نموده آن نيز ممكن الوقوع است و مخبر صادق خبر بوقوع آنها داده بايستى بدون ترديد قبول نمود آيا منكرين جنّ و ملائكه بعوالم خلقت احاطه نموده‌اند و دانسته و فهميده‌اند كه چنين موجوداتى در عالم وجود ندارند يا بعقل ناقص خود غير از اجسام كثيف اجسام لطيف مثل جن و ملائكه را محال عقلى ميدانند . آيا در قدرت خدا قصورى است آيا در خلقت ممكنات مانع و جلوگيرى است كه از نفوذ قدرت او كاسته ميگرداند ماها مانند كردم در وسط سيب ميمانيم كه شايد گمان كند عالم منحصر به همان محوطه‌اى است كه در آن است ما نيز گمان ميكنيم عالم منحصر بعالم جمادات و نباتات و حيواناتست و خبرى از عوالم غير متناهى الهى نداريم همين طور كه فيض او بىانتهاء است مستفيض نيز بىانتهاء است كسى كه خدا را قادر مطلق داند و باحاطه علميّه او ايمان دارد و نيز ايمان دارد كه قرآن از معدن وحى صادر گرديده و تصديق دارد قوله تعالى را كه در باره پيمبرش فرموده
( ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى )
ديگر چه داعى دارد كه كلمات وحى را كه از محكمات قرآن بشمار ميرود حمل بر غير ظاهرش نمايد و يك توجيهات بعيده در باره آن بنمايد مگر اينكه بخواهد آيات قرآن را مطابق آراء ماديين و طبيعيين تفسير و توجيه نمايد و اين نيست مگر از قصور فهم و عقل كه پا از دائره محسوسات بالا نگذاشته و همه چيز را حمل بر معلومات و محسوسات خود نموده
أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ لَمْ يَعْيَ بِخَلْقِهِنَّ بِقادِرٍ عَلى أَنْ يُحْيِيَ الْمَوْتى بَلى إِنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
براى نفى استبعاد منكرين معاد و اثبات زنده شدن مردگان در قيامت و بيان عموم قدرت بهمزه استفهامى كه در مقام انكار مىآورند فرموده
( أَ وَ لَمْ يَرَوْا )
آيا كفّار ندانستند كه بحقيقت خدا آن كسى است كه آسمان‌ها و زمين را آفريده