تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 103

گرديده و مخالفت ورزيده‌اند با مؤمنين كه بهدايت قرآن هدايت يافته‌اند و چشم دلشان بنور قرآن روشن گرديده و مشمول رحمت حق تعالى گرديده‌اند و عمل نيكو كرده‌اند آيا اين دو دسته از مردمان را مساوى و مرادف هم قرار مىدهم هرگز چنين نيست . چگونه در باره آنها چنين حكم ناروايى ميكنيد حيات و ممات مؤمن و كافر يكسان نيست مؤمنين چنگ زده‌اند ( بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى لَا انْفِصامَ لَها ) « 1 » يعنى خود را پيوند نموده بحلقه محكمى كه پاره شدن ندارد حيات دنياى خود را باتكاء و اميدوارى برحمت حق تعالى و استمداد از او و به آن نور معرفتى كه در قلب آنان جاى گزين گرديده و دل و قلب آنها را رونق داده و ميدانند در همه حال مورد نظر او ميباشند به همين اميد هميشه دل خوش و شادمانند در صحت و مرض در فقر و غنا در خوشى و ناخوشى صابر و راضى و تسليمند زيرا ميدانند كه همه بتقدير ازلى او واقع گرديده و آنچه در باره آنان اجراء مينمايد مطابق علم و حكمت يزدانى انجام گرفته و نيز هرگز مردن مؤمن و مردن كافر يكسان نميباشد كافرين پس از مرگ باسفل سافلين طبيعت كه روش حيات دنيوى آنان بوده فرود مىآيند چنان كه خداى تعالى در سوره ( انفال ) آيه ( 52 ) فرموده ( الْمَلائِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَ أَدْبارَهُمْ ) ملائكه هنگام مردن كفار برو و پشت آنان ميزنند و به سختى جان آنها را از بدنشان خارج ميگردانند لكن مؤمنين به مردن از اين تنگ ناى عالم طبيعت عروج مينمايند بعالم وسيع ملكوت كه آن نيز طريق روش زندگانى و حيات دنيوى آنها بوده و ملائكه رحمت آنان را ببهشت و دار كرامت الهى مژده ميدهند ( جَزاءً وِفاقاً ) سوره عمّ آيه 26 جزاء و پاداش عمل در ميزان عدل الهى بايستى با عمل مساوى باشد ( ساءَ ما يَحْكُمُونَ ) كسى كه قلب و دلش بنور حق روشن گرديده چگونه چنين كسى را توان مقايسه نمود با كسى كه ظلمت كفر قلبش را سياه گردانيده .