كه نظر كن و ببين و خداى خود را بشناس و بدان كه پروردگار تو آن كسى است كه اين درياهاى پهناور را با آن سعه و جريان و قوّت و وفور آب چگونه بر تو آرام و مسخر گردانيده تا آنكه بامر حق تعالى كشتيها به آسانى در آن روان گردد و به اين واسطه از فضل و رحمت پروردگارتان بهره برداريد اگر متذكر نعمتهاى پروردگارتان گرديد شايد شكر گذار گرديد .
وَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً مِنْهُ
در اين آيه تذكر ميدهد كه نه فقط درياها براى نفع شما افراد بشر مسخر گرديده بلكه آنچه در آسمانها و آنچه در زمين از كرات و ستارگان و سيارات موجود گرديده همگى را براى پيدايش وجود بشر و تأمين معاش و آسايش آنان مسخر گردانيده و به حركت درآورده و هر يك براى انجام كارى موظف گرديدهاند .
انسان خردمند وقتى اين دستگاه مجلّل پهناور گيتى را با چشم خود بنگرد و نظام عالم را مورد مطالعه قرار دهد بدون تأمل سر تسليم فرود مىآورد و اعتراف مينمايد كه اين چرخهاى عظيم آفرينش كه على الدّوام در گردشند خورشيد ميدرخشد ماه نورافشانى مىكند ستارگان هر يك به وضع معينى طلوع و غروب ميكنند زمين مانند گهواره براى آسايش بشر به زير قدم وى به آرامى ميچرخد مواد و عناصر با تضاد و تباينى كه بين آنان موجود است براى مدت معينى كه در نظام آفرينش تعيين گرديده دست در آغوش هم كرده و مسخر امر تكوينى حق تعالى گرديدهاند و براى انجام زندگانى انسان ميكوشند .
آيا در نظر عاقل چنين خلقت عظيمى بيهوده مينمايد البته غايت و فايده بزرگى در بر دارد و پس از تفحص چنين به نظر ميآيد كه فائده بزرگش خلقت عجيب بشر است كه از نيستى بهستى و از نقص بكمال آيد و براى حيات ابدى آماده گردد و دليل بر شرافت و برترى انسان بر تمام موجودات همين بس كه تمام ملائكه مقربين مأمور گرديدند كه بآدم سجده كنند و نيز بسيارى از ملائكه را براى انجام امور بشر