تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 91

مساهمون:

ص٩١
ببادهاى بهارى و زنده شدن اشجار و روئيدن نباتات تمام اينها را آيات و نشانه قدرت خود بشمار ميآورد براى كسانى كه تعقل ميكنند و در اوضاع عالم و رموز خلقت فكر خود را به كار مياندازند . آرى قوّه عقل و فكر بالاترين فيض سبحانى است و منبع قدرت‌هاى بيكران خدايى است شخص متفكر تجليات و ظهورات قانون ازلى و فيض سبحانى را در هر يك از ذرّات كائنات جلوه‌گر مىبيند و شناختن نفس خود عبارت از همين است . بديهى است كه محتويات فكر انسان هر قدر عاليتر باشد آن فكر كاملتر و عاليتر است زيرا كه فكر و عقل با محتويات آن خود انسان و حقيقت انسان است بنا بر قول دانشمندان حقيقت بشر همان قوه ادراك و محتويات آن است و از آن تعبير ( باتحاد عاقل و معقول ) بلكه ( اتحاد حاس و محسوس ) مينمايد . مولوى گويد :
اى برادر تو همين انديشه‌اى * ما بقى تو استخوان ريشه‌اى
گر بود انديشه‌ات گل گلشنى * ور بود خارى تو خار گلخنى
ببين فصاحت كلام و آيات معجز نماى قرآنى را كه چگونه در اين سه آيه مباركه آيات و نشانه‌هاى قدرت خود را سه قسمت نموده و هر يك را اختصاص بجماعتى داده گويا براى حصول اصل ايمان و اذعان بوجود مبدء آفرينش همان وجود آفاقى از آسمانها و زمين را كافى دانسته كه فطرت هر بشرى شاهد بر آن است لكن چون همين قدر اعتراف بوجود خالق يكتا در استكمال ايمان كافى نيست بايستى انسان متدبّر فكر خود را توسعه دهد و در خود فرو رود و حقيقت خود را بشناسد و بداند كه در ذات او گوهر گران‌بهايى نهفته شده و آن را از كثافات طبيعى و اخلاقى تصفيه نمايد تا آنكه بمبدء خود آشنا گردد و از راه باطن سير الى اللَّه نمايد تا بمرتبه يقين برسد اين است كه در آيه دوم بآيات آفاقى اكتفاء ننموده و آيات انفسى را ضميمه نموده براى كسانى كه بمرتبه يقين رسيده‌اند .