كفار هم نسبت بپيمبر اكرم چنين بودند كه در اثر همان كينه و دشمنى كه با حضرتش داشتند هميشه در مقام اذيت و آزار آن نفس قدسى الهى بودند و از هيچ گونه اذيت نسبت به او خوددارى نمينمودند و علاوه بر اينكه ايمان نمىآوردند تكذيب هم ميكردند زيرا كافر يك وقت است ايمان نميآورد و اظهار بى اطلاعى مىكند و يك وقت است علاوه بر عدم اذعان تكذيب هم مىكند و نسبت ناروا به صاحب شريعت ميدهد و خدا ميداند آنچه را كفّار در باطن و سريره خود جمع نمودهاند از كفر و كبر و حسد و باقى اخلاق و ملكات نكوهيده و همين اخلاق زشت ناپسند آنان سبب شده كه تكذيب پيمبران و سفراى الهى را مينمايند و نسبت دروغ و سحر به آنها ميدهند
فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ
پس به آنان بشارت ده به عذاب دردناك
إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ
( الّا ) كلمه استثنا است و اشاره به اينكه تمام منكرين در قيامت در عذاب اليم باشند مگر آنهايى كه پس از كفر ايمان آوردند و عمل شايسته نمودند كه براى آنان است اجر و پاداش بىمنّت
سخنان مفسرين در توجيه غير ممنون
1 - اجرى است بدون منّت و اذيّت 2 - براى آنان پاداش و نعمتهايى است كه منقطع شدنى نيست 3 - پاداش آنها بدون نقصان است ( 4 ) بهتر اين است كه حمل كنيم بر يك معنى جامع كه شامل تمام مراتب گردد گويا خداى متعال وعده داده به كسانى كه پس از كفر ايمان آرند و كار شايسته نمايند اجر خالص خالى از شوائب دائمى كه انقطاعى و نقصى و عيبى در آن نيست و اين منتهى درجه وعده نيكويى است براى رغبت نمودن باعمال نيك چنانچه آيه بالا منتهاى تهديد و وعيد است براى جلوگيرى از معاصى ، و اللَّه اعلم . ( تفسير كبير )