تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 53

مساهمون:

ص٥٣
وَ ما يُكَذِّبُ بِهِ إِلَّا كُلُّ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ ، إِذا تُتْلى عَلَيْهِ آياتُنا قالَ أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ
تكذيب نميكند روز جزا را مگر كسى كه سركشى كند از روى تفرعن و تكبّر و از حد خود تجاوز نموده و منكر معاد گردد زيرا كه اثيم كسى را گويند كه بسيار گناه كند و معتد كسى را گويند كه مراعات حد خود ننمايد و از رتبه خود تجاوز كند . در اين آيات سه صفت از اوصاف منكرين قيامت را تعداد و شماره مينمايد : ( 1 ) منكرين معاد كسانى ميباشند كه از حدّ خود تجاوز نموده و طغيان مى نمايند و از روى كبر و نخوت منكر معاد ميگردند نه از روى دانستگى ( 2 ) انكار معاد نميكند مگر آدمى كه بسيار گناه نموده اشاره به اينكه اثر گناه بسيار اين است كه قلب را معكوس و چشم دل را كور ميگرداند و حقايق بر وى مخفى ميگردد و در نتيجه منكر معاد ميگردد ( 3 ) منكرين معاد وقتى آيات الهى بر آنان خوانده شود گويند اين داستان پيشينيان است
كَلَّا بَلْ رانَ عَلى قُلُوبِهِمْ ما كانُوا يَكْسِبُونَ
كلّا ، كلمه اضراب و ردع است رين بمعنى كثافت و چركى است كه روى چيز شريف و لطيف را بگيرد و آن را كدر نمايد يعنى نه چنين است كه اينان گمان كرده‌اند و منكر آيات الهى و منكر معاد شده‌اند بلكه باعث انكار آنان رين و چركى و كثافاتى است كه در اثر شهوت پرستى و پيروى هوى و هوس در قلب آنان تارى گرديده و جلا و روشنى قلب آنها را تبديل بتاريكى و سياه گردانيده و در اثر گناه ديگر قابل تجلّى نور معرفت نيستند و از درك حقايق بى نصيب گرديداند ( رين ) قلب صفت چهارمى است كه منكرين معاد متصف بآنند عياشى بتوسط زراره از ابى جعفر امام محمد باقر عليه السّلام چنين روايت مىكند