قوله تعالى
ما قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوها قائِمَةً عَلى أُصُولِها فَبِإِذْنِ اللَّهِ
« 1 » دوم از اقسام قيام مراعات و حفظ و نگاه دارى چيزى است و اشاره به اين معنى دارد قوله تعالى
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَداءَ لِلَّهِ
« 2 » و قوله تعالى
أَ فَمَنْ هُوَ قائِمٌ عَلى كُلِّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ
سوم قيام بمعنى ايستادگى و عزم بر چيزى و اشاره به همين معنى دارد قوله تعالى
إِذا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ
يُقِيمُونَ الصَّلاةَ
و امثال اين آيات كه امر بحفظ نماز و ايستادگى و عزم بر آن است .
آرى هر كس در ايام زندگانى دنيا قيام نمايد يعنى در مقام توحيد و عبوديت و ايمان و تقوى با استقامت و متانت در مقام بندگى استوار گردد و نفس و شيطان بر وى غالب نگردد و وى را به زمين زند مستقيما اين جادّه پر خطر را پيموده سر انجام آن منتهى بجوار قرب رب العالمين ميگردد و در محل قرب قيام مينمايد و آن روزى است كه ارواح عود مينمايد باجسامشان و از قبرها بميعاد پروردگارشان ميشتابند و آن مقام هيبت است كه چنان هيبت و عظمت الهى مردم را فرا ميگيرد كه كسى قدرت بر تكلّم ندارد مگر كسى را كه خدا اذن دهد و چنانچه از احاديث استفاده مىشود مدّت ايستادگى مردم براى حساب مختلف ميگردد بحسب اختلاف اعمال و افعالشان در بعض احاديث چهل سال تعيين مىكند در بعض ديگر سى سال در باره مؤمن با تقوى به قدر نماز واجبى كه در دنيا مينموده حساب او طول مى كشد بلكه نسبت ببعضى دارد كه بى حساب وارد بهشت ميگردند و بعضى بى حساب وارد جهنّم ميشوند .
هامش
( 1 ) سوره الحشر آيه 5 يعنى آنچه قطع نموديد يا كنديد از درخت خرما يا باقى گذارديد ايستاده باصل و ريشه خود پس باذن خدا چنين عمل كرديد
( 2 ) سوره نساء آيه 134 خطاب بمؤمنين است كه اى كسانى كه ايمان آوردهايد ايستادگى كنيد بعدل و ميانه روى در همه امور مراعات نمائيد كه آنها گواهان و حاضرانند نزد خدا