آرند و در موقع شدّت بلا و مصيبات گويند ( واويلا ) بعض مفسّرين گويند ( مطفّفين ) را به صيغه تفعيل آوردهاند و اشاره بكثرت عمل كم فروشان دارد .
( ويل ) مبتداء ( للمطفّفين ) خبر مبتداء يعنى واى به حال كسانى كه در موقع خريد جنس تمام ميگيرند و در موقع فروش در وزن و كيل كم ميكنند .
در شأن نزول آيه گويند عادت اكثر كسبه اهل مدينه چنين بوده كه هر يك از آنان مثل زمان حاليه ما دو ميزان تهيه مينموده يكى تمام و يكى ناقص در موقع خريد جنس به آن ميزان تمام ميگرفته و در موقع فروش به آن ميزان يا كيل ناقص ميداده .
عبد اللَّه بن عباس از حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم حديث مىكند كه فرموده پنج چيز بپنج چيز گفتند يا رسول اللَّه آن پنج چيز كدام است كه بپنج چيز باشد فرمود هيچ مردمى نيستند كه نقض عهد كنند مگر آنكه خداى تعالى دشمن را بر آنان مسلّط گرداند و هيچ مردمى نيستند كه قضاوت كنند و حكمى صادر نمايند غير از آنكه نازل شده مگر آنكه فقر در بين آنان شايع گردد و هيچ نشود كه فاحشه كارى در مردم شيوع نمايد مگر آنكه مرگ بر آنها مسلّط گردد و هيچ مردمى نباشند كه در كيل و وزن كم كنند مگر آنكه گياهان و حبوبات زمين كم گردد و هيچ مردمى نباشند كه منع زكات كنند مگر آنكه باران براى آنان كم گردد .
از مالك دينار چنين نقل ميكنند كه گفته مرا همسايهاى بود بيمار شد بعيادتش رفتم در حال نزع بود همى فرياد ميزد كه دو كوه آتش به روى من ميآيد من گفتم اين خيال و هذيان است گفت نه حقيقت است من دو ميزان داشتم يكى كم و يكى زياد به ميزان كم ميفروختم به ميزان زياد ميگرفتم من خود ميدانم اينكه مىبينم جزاى عمل من است .
از حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام چنين روايت ميكنند كه حضرتش وقتى از قضاوت فارغ ميشد ببازار كوفه ميرفت و ميگفت
( يا ايها الناس اتقوا اللَّه و اوفوا
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 47
مساهمون: سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
ص٤٧