تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 354

مساهمون:

ص٣٥٤
واجب الوجود بحت بسيط است و چنين ذاتى داراى تمام مراتب كمال و منزه از نقائص ممكنات و مخصوص ذات يكتاى الهى است . مرحوم مجلسى عليه الرحمه در كتاب بحار فرموده قريب بيست معنى از صحابه و تابعين در معنى ( الصمد ) گفته شده كه تماما مندرج در وجوب ذاتى است كه دلالت بر صفات سلبى دارد و اينكه ذات حق تعالى منزّه از صفات ممكنات است
لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ
نه زائيد و نه زائيده شده زيرا كه توليد مثل صفت مكوّنات و موجودات مادى طبيعى است مثل جسم و جسمانيات آيه اشاره به اين است كه توليد و زايش نمودن بهر معنى كه تصور شود نسبت باله عالم و مبدء وجود نتوان داد زيرا كه ذات و حقيقت بسيط مصمت احدى كه از دو كلمه ( احد و صمد ) استفاده مىشود ممكن نيست بشود بنحو توليد چيزى از او خارج گردد زيرا كه توليد مثل بهر نحو فرض شود منافى با وحدت است چنانچه در آن حديثى كه از حضرت صادق عليه السّلام نقل شد كه فرموده بود خداى سبحان صمد را تفسير نموده ب
لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ
اشاره به همين است كه ذاتى كه بسيط و مصمت است ممكن نيست بشود توليد مثل از آن گردد و چيزى از آن بنحو زايش خارج شود از اينجا معلوم مىشود كه نصارى كه مسيح را پسر خدا ميدانند و يهود كه عزيز را پسر خدا ميگويند يا كفارى كه ملائكه را دختران خدا ميناميدند نسبت ولد بهر معنايى كه اراده شده باشد خواه از قبيل توليد جسم از جسم باشد مثل توليد نباتات يا حيوانات يا بنحو ديگر كه بطور تراوش چيزى از چيز ديگر مثل حرارت از آتش يا رطوبت و نم از آب يا بنحو ديگر مثل اينكه صوفيه نسبت موجوداترا به خدا تشبيه به كف دريا نسبت به دريا نموده‌اند تماما باطل و وجود واحد بسيط احدى منزّه از آن است حتى حكماء كه عقول عشره قائلند و آنها را موجودت بسيط و قديم زمانى
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 354 | سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )