تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 352

مساهمون:

ص٣٥٢
و از صادق آل محمّد نيز روايت ميكنند كه فرموده ( جماعتى از فلسطين آمدند خدمت پدرم و مسائلى سؤال نمودند حضرتش جواب داد پس سؤال از معنى ( الصمد ) نمودند پدرم فرمود ( الصمد پنج حرف است الف دليل بر انيّت و حقيقت او است چنانچه فرمود
( شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ )
خدا شهادت ميدهد كه جز او خدايى نيست و اشاره به اينكه او غائب از حواس است و لام دال بر الهيّت او است و اينكه الف و لام در هم ادغام ميشوند و در كلام ظاهر نميگردند و به گوش شنيده نميشود بلكه فقط نوشته مىشود دليل بر اين است كه الهيت او از جهت لطافت مخفيست و بحواس ادراك آن نميتوان نمود و به زبان نتوان او را وصف كرد و به گوش نتوان اوصاف او را شنيد زيرا كه إله آن كسى است كه خلق متحير در انيّت و حقيقت و كيفيت وجود اويند و حس و وهم عاجز از ادراك او است بعلّت آنكه او خالق اوهام و خالق حواس است و اينكه الف و لام الصمد در نوشتن ظاهر ميگردد دليل بر اين است كه ربوبيّت حق تعالى ظاهر گشته در ايجاد خلق و تعلّق دادن ارواح لطيف بجسدهاى كثيف وقتى عبد نظر مىكند بنفس خود نميبيند روح خود را چنانچه الف و لام الصمد هم ظاهر نميشود در حواس اما در كتابت ظاهر ميگردد آنچه مخفى است اين است كه هر وقت عبد فكر كند در حقيقت بارى تعالى متحيّر و سرگردان مىشود و فكر او احاطه نميكند به چيزى كه بتواند وى را تصور نمايد زيرا كه حق تعالى خالق و مصوّر صور است اما وقتى بخلق نظر نمود ثابت ميگردد كه او عز و جل خالق آنها و ارتباط دهنده ارواح باجسام آنان است اما صاد ( الصمد ) دليل بر اين است كه حق تعالى صادق و راستگو است و قول و كلام او صدق است و بندگان خود را دعوت نموده بدرستى و راستى بجايگاه صدق ( يعنى بهشت يا وعده داده آنها را بسبب راستى در گفتار و كردارشان بجايگاه صدق