در خور وى است كه همين طورى كه به تو تفضلا بدون عوض كرامت نموده تو نيز بايستى تفضلا بمخلوقات الهى اجرا دارى تا آنكه باعمال و سجيه نيكويد مظهر و نماينده صفات الهى گردى و به اين واسطه مقام بلندى احراز نمايى
( در شأن نزول سوره )
مشهور و معروف بين مفسرين و نيز بدلالت اخبار سوره
إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ
پس از فتح مكه فرود آمده و از خود سوره نيز توان استفاده نموده كه مقصود فتح مكّه است لكن در اينكه در چه موقعى فرود آمده نظر ببعض روايات بعضى گفتهاند دو سال قبل از رحلت و وفات حضرت رسول ( ص ) اين سوره فرود آمد كه سوره در سنه هشت هجرت فرود آمده و حضرت در سنه ده وفات نموده وقتى سوره را بر مردم تلاوت فرمود عباس عموى پيغمبر ( ص ) گريه كرد وقتى از سبب گريه وى سؤال شد گفت از اين آيات معلوم مىشود وفاتش نزديك شده زيرا كه ناتمامى كار همين بود كه مكّه را فتح نمايد وقتى كار انسان و آرزوى وى تمام گرديد موقع مردنش ميرسد و حضرت نيز وى را در اين گفتار تصديق نمود بروايت ديگر بعد از نزول سوره خودش گريه كرد و فرمود خبر مرگ مرا دادند و بعد از فرود آمدن سوره هشتاد روز حيات داشت .
و در تفسير على بن ابراهيم قمى است كه اين سوره در حجة الوداع نازل گرديده پس از آن حضرت مردم را در مسجد حنيف جمع نمود و فرمود خدا يارى كند مردى را كه بشنود گفتار مرا و برساند به كسانى كه حاضر نيستند
( فربّ حامل فقه غير فقيه و ربّ حامل فقه الى من هو افقه منه )
پس از نصايح و جملاتى فرمود
( ايّها النّاس انّى تارك فيكم ما ان تمسكتم به لن تضلّوا و لن تزلّوا كتاب اللَّه و عترتى اهل بيتى فانّه قد نبّأنى اللّطيف الخبير انّهما لن يفترقا حتّى يردا علىّ الحوض كاصبعى هاتين ) « 1 »
و دو انگشت سبابه
هامش
( 1 ) خطاب بمردم است كه اى مردم من باقى ميگذارم بين شما چيزى را كه اگر به آن تمسك نمائيد هرگز گمراه نخواهيد شد و هرگز لغزش پيدا نميكنيد و آن كتاب خدا ( قرآن )