سرنگون گردد اين است كه گفتهاند ( نعوذ باللّه من الحور بعد الكور ) در مفردات لغت گفته ( كور الشيء ادارته و كور الشمس دور زدن و پيچيدگى بعض از آن است ببعض ديگر مثل پيچيدن عمّامه قوله تعالى
يُكَوِّرُ اللَّيْلَ عَلَى النَّهارِ وَ يُكَوِّرُ النَّهارَ عَلَى اللَّيْلِ
اشاره بجريان خورشيد است در محلّ طلوع و نقض شدن شب بروز و روز بشب .
( عشار ) جمع عشراء و آن شتر مادّهاى است كه ده ماه آن تمام شده باشد براى توضيح آيات مختصرى از تفسير مجمع البيان را ترجمه مينمايم :
خداى متعال از قيامت و شدّت آن خبر ميدهد و آن را باوصافى معرفى مينمايد ( 1 )
إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ
وقتى كه ضوء خورشيد و نور آن تمام شود و تاريك و مضمحل گردد ( ابن عباس و ابى مجاهد و قتاده ) ( 2 ) ( كوّرت ) خورشيد مثل اينكه تير به آن خورد مىافتد ( ابو صالح و ربيع بن خثيم ) ( 3 ) ( كوّرت ) ضوء و روشنايى خورشيد در خودش پيچيده مىشود مثل عمّامه كه درهم پيچيده ميگردد و ديگر نور فشانى نميكند و خداوند نور ديگرى احداث مينمايد .
وَ إِذَا النُّجُومُ انْكَدَرَتْ
وقتى كه ستارگان از محل خود سقوط نموده و متفرق ميگردند مثل اينكه پرنده از هوا سقوط نمايد ( انكدرت ) كدر در لغت ضدّ صفا است مثل اينكه گويند زندگانى فلانى كدر است ( و الكدورات ) مخصوص برنگ و آب است كه گويند رنگ فلان چيز يا رنگ فلان آب كدر و كدورت پيدا نموده و در تغير نيز استعمال شده .
( 2 ) ( انكدرت ) يعنى تغيّرت از كدورت و جرميّت تغيير مينمايد ( مجاهد ) وقتى اين آيه را به آن آيه كه فرموده
إِذَا الْكَواكِبُ انْتَثَرَتْ
يعنى وقتى كه ستارگان متفرق گرديدند با هم جمع نموديم تفسير اوّل بهتر و اوليتر به نظر ميآيد