تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 309

مساهمون:

ص٣٠٩

كثرت و زيادتى مأخوذ باشد در غريب القرآن چنين گويد كثرت و قلّت در كميّت منفصله مثل اعداد آرند چنانچه در آيات مثل كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً « 1 » وَ لَيَزِيدَنَّ كَثِيراً « 2 » وَ أَكْثَرُهُمْ لِلْحَقِّ كارِهُونَ « 3 » بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ الْحَقَّ و غير اينها از آيات بسيار ( پايان ) و كثرت منحصر بعدد نيست بلكه گاهى كثير گويند و اشاره بفضل يا زيادتى مال يا زيادتى اعوان و غير اينها مىشود مثل أَلْهاكُمُ التَّكاثُرُ كه بنا بر تفاسير اشاره بكثرت مال و اولاد است در شأن نزول آيه گويند اين سوره در رد كلام عاصم بن وابل سهمى فرود آمده كه وقتى رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم از مسجد بيرون تشريف مىآورد آن لعين حضرتش را در راه ملاقات نمود و با هم صحبت نمودند صناديد قريش در مسجد نشسته بودند از وى سؤال نمودند با كى صحبت مينمودى گفت با آن ابتر و اين قضيّه بعد از فوت عبد اللَّه پسر خديجه بود و عرب كسى را كه بعد از خود اولاد پسر نداشته او را ابتر نامند . ( ابن عباس )

( سخنان مفسرين در توجيه الكوثر )

در مجمع البحرين چنين گويد مردم اختلاف نموده‌اند كه مقصود از كوثر چيست و سه قول از مفسّرين نقل ميكنند اول - آن نهرى است در بهشت كه سفيدتر از شير و در قدح صافى است كه اطراف آن از در و ياقوت زينت شده و به اطراف آن مرغان سبزى در طيرانند دوم - مقصود از كوثر كثرت نسل آن حضرت است از فاطمه عليه السّلام كه از فاطمه كثرت اولاد و ذرية رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بقدرى عدد آنها زياد مىشود كه تا آخر دنيا
هامش
( 1 ) چه بسيار گروه كم كه بر گروه بسيار غالب گرديده ( 2 ) و هر آينه البته زياد ميكنيم عدد بسيار ( 3 ) و بيشترين مردم از حق كارهند بلكه بيشتر آنان حق را نميدانند چنانچه معلوم است در تمام اين موارد مقصود از كثير عدد بسيار است