زيرا كه ميگفتند اينها اهل حرم و همسايگان خدايند
ممكن است در اين جا سؤالى و اعتراض پيش آيد
و گفته شود در صورتى كه اكثر افراد قريش اگر نگوئيم تمام آنها در موقع واقعه اصحاب فيل كافر و بت پرست بودند و چنانچه معلوم است كعبه را بت كده خويش گردانيده بودند و بتها را در اطراف كعبه نصب نموده و آنان را ميپرستيدند تا وقتى كه پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم مأمور بقلع و قمع آنها گرديد پس در آن وقت چه شرافت و مزيّتى براى اهل مكه و نيز براى قريش بوده كه خداوند براى الفت و سكونت آنها بمرغان ابابيل حرم مكه را حفظ نمود و شرّ دشمن را از آنها رفع گردانيد ( پاسخ ) حرم كعبه در همه وقت از جهاتى بر تمام روى زمين شرافت و مزيت داشته اول چنانچه از آيات و احاديث معتبر ثابت شده كه زمين مكه اول زمينى بوده كه در مقام خلقت بوجود آمده پس از آن باقى زمينها از زير آن كشيده شده پس از اينجا معلوم مىشود كه زمين مكّه اصل زمينها و منشأ پيدايش تمام آنها است و معلوم است كه اصل هر چيزى شرافت بر فرع دارد .
( دوم ) تا زمان حضرت ابراهيم چنانچه آيات سوره بقره شاهد بر آنست مكه بيابان بى آب و علف بوده و بامر حق تعالى حضرت ابراهيم و اسماعيل آنجا را بنا نموده و كعبه را عبادتگاه قرار دادند و چون مكه و كعبه بدست ابراهيم عليه السّلام رسول اولو العزم و اسماعيل عليه السّلام پيمبر ساخته شده و تأسيس براى عبادت شده در همه وقت شرافتمند است و نظر به همين جهت بوده كه اعراب بتهاى خود را كه آنها را از روى جهالت واسطه قرب خودشان به خدا ميدانستند در آنجا نصب نموده بودند چنانچه وقتى از آنها سؤال ميشد چگونه بتهايى كه بدست خود ساختهايد معبود خود قرار ميدهيد ميگفتند
ما نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللَّهِ زُلْفى
« 1 »
هامش
( 1 ) سوره زمر آيه چهارم اول آيهوَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَكسانى كه *