طور كه فرموده ( ظلوما جهولا ) از روى بيخردى و نفهمى ظلم بنفس خود نموده و آن امانت الهى و آن سرّ يزدانى را كه در كالبد قلب آنان بوديعه گذارده برايگان از دست داده و تاب تحمّل آن را نياورده مگر عده كمى از اولياء كه آن را در پرتو علم و عمل پرورش داده تا وقتى كه به صاحبش برگردانند و در
( مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ )
بياسايند .
أَ لَمْ يَجْعَلْ كَيْدَهُمْ فِي تَضْلِيلٍ
آيا اى محمّد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم پروردگار تو نگردانيد كيد و مكر آنان كه اراده خراب نمودن خانه كعبه را داشتند عايد خودشان كه كيد آنها را بازگشت بخودشان نمود و عوض آنكه خانه كعبه را ويران كنند خود را ويران كرده و به هلاكت افتادند .
وَ أَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْراً أَبابِيلَ
كه فرستاد بر آنان جماعتى و گروهى از مرغان بنام ابابيل .
طير اسم جنس و جمع او طائر است و در وصف ابابيل از مفسرين گفتارى نقل شده :
( 1 ) مرغانى بودند كه منقارشان مثل منقار مرغ و چنگالشان مثل سگ بود ( عبد اللَّه عباس ) ( 2 ) مرغانى بودند سبز با منقار زرد ( 3 ) خداى تعالى فى الفور مرغانى در هوا بيافريد ( تفسير ابو الفتوح رازى )
تَرْمِيهِمْ بِحِجارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ
ترميهم دو طور قرائت شده مشهور با تا ( ترميهم ) خواندهاند و بعضى بيا ( يرميهم ) قرائت نمودهاند لكن قرائت بيا شاذ است مرغان سنگهايى از گل كه در منقار و چنگال داشتند مىانداختند از عبد اللَّه