نسبت به خدا ميدهد نميشود دروغ باشد زيرا آنهايى كه شاهد قضيه بودند و اين سوره را مشاهده مينمودند اگر خلاف بود فورا انكار مينمودند .
خلاصه شايد مقصود اصلى از حكايت اين واقعه اين بوده كه مردم دنيا تا روز قيامت هر كس در اين سوره نظر مىكند عظمت الهى و نفوذ قدرت و علم و چگونگى انتقام كشيدن از ظالمين و ستمكاران را مشاهده نمايد و متنبّه گردد و بداند كه خداوند در موقع غضب ( شديد الانتقام ) است و نيز بدانند محالى در قبل قدرت الهى تصور ندارد و نيز عظمت كعبه بر جهانيان ثابت گردد زيرا كه چشم روزگار چنين امر خارق العادهاى را نديده كه حيوان كوچكى بيك پاره گل بى مقدار فيل به آن عظمت و چنان قشون مهمّى را از پا درآورد آرى در حكايات قرآن رموز و اسرارى مندرج است كه عقل بارزترين بشر بكوچكترين اسرارش نميرسد علم قرآن نزد خدا و راسخين در علم است .
و شايد يكى ديگر از اسرار حكايت اصحاب فيل براى تذكر باشد كه آدم عاقل متنبّه گردد وقتى دشمنى نمودن با خانهاى كه از گل و خاك و خشت ساخته شده و مزيّتش فقط همين است كه براى عبادت تأسيس شده دشمنان آن اينطور در مورد غضب الهى واقع گرديدند كه حتّى مرغان كوچك بامر خدا در مقام دشمنى با آنان برآمده و دمار از روزگار آنان برداشتند زيرا كه تمام موجودات قشون حق وزير فرمان او و با دشمنان او در غضبند و منتظر فرمانند .
وقتى دشمنى و ضديّت با گل و خاكى چنين باشد چه خواهد بود حال كسى كه دشمنى كند با خانهاى كه در آن كعبه مقصود و عرش رحمان است و آن قلب مؤمن كاملى است كه فرموده
( قلب المؤمن عرش الرّحمن )
آرى قلب مؤمن با تقوى و انسان كامل محلّ وديعه الهى و مخزن اسرار لم - يزلى و گنجينه آن امانتى است كه آسمان و زمين تاب تحمّل آن را نياورده و از قبول آن ابا نمودند و انسان ( ظلوما جهولا ) تحمّل نمود ولى متأسّفانه نوع بشر همان
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 289
مساهمون: سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
ص٢٨٩