سريع آرند و تعليم را در جايى آرند كه بتكرار مطلب واضح گردد يعنى معلم و آموزگار مطلب را تكرار نمايد تا وقتى كه دانش آموزان فرا گيرند لكن مثل قوله تعالى
الرَّحْمنُ عَلَّمَ الْقُرْآنَ
عَلَّمَ بِالْقَلَمِ
عُلِّمْنا مَنْطِقَ الطَّيْرِ
وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ
وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها
تعليم نمودن و آزمودن حق تعالى اسماء را بآدم و نيز آزمودن منطق طير بسليمان نبى عليه السّلام و امثال اينطور تعليمات عبارت از قوهايست كه در روحيه آن اشخاص برجسته مثل انبياء و اولياء نهاده كه به آن قوه عالم ميگردند بحقايق و بطون اشياء در نظر آن برجستهگان عالم بشريت مبرز و ظاهر ميگردد چنانچه تعليم و آزمودن حيوانات طريق لوازم زندگانى خود را از همين قبيل است يعنى آنچه صلاح آنها است در غريزه آنان نهاده بتعليم و تعلّم معمولى نيست و بين اشخاصى كه از طرف حق تعالى به آنها علم آزموده شده نيز درجاتى است چنانچه فرموده
وَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ
وَ فَوْقَ كُلِّ ذِي عِلْمٍ عَلِيمٌ
( پايان ) ( ثم ) حرف عطف است كه ( لترونّها ) را عطف داده به ( لترون ) جلو از اين آيات توان استفاده نمود كه علم و يقين هر يك مراتب و درجاتى دارد در اينجا سه مرتبه از علم را تذكّر داده و دو مرتبه از يقين را نام برده و در سوره واقعه آيه 95
إِنَّ هذا لَهُوَ حَقُّ الْيَقِينِ
اشاره بمرتبه سوم يقين است علم را چنانچه حكماء معرفى نمودهاند ( صورت حاصله معلوم است عند العالم ) و اين صورت حاصله در ذهن گاهى فقط صورت الفاظى است كه براى شناسايى معلوم وضع شده مثل اينكه ما از ملائكه و جن مثلا فقط لفظى ميشنويم بدون اينكه حقيقت و ماهيّت ملك و جن را بتوانيم فهم كنيم اين يك قسم و يك مرتبه از علم است كه اين قسم را حقيقتا نتوان در تعداد علوم حقيقيه بشمار آورد مجازا آن را علم نامند مرتبه دوم علم بمعنى حصول مفهوم معلوم است در ذهن عالم بطورى كه وقتى نام معلوم را ميشنويم معنى و مفهوم آن را تعقل كنيم خواه تصديق ايجابى يا سلبى در وى باشد يا نباشد