خلاصه ظاهرا آيه در مذمت كسانى است كه حظوظات دنيوى مثل كثرت مال و اولاد و باقى جهات طبيعى وى را از حق و آخرت باز دارد و وى را سرگرم و مشغول به دنيا گرداند .
چنانچه در سوره بقره در وصف اهل دنيا و در مقام تهديد به آنها فرموده
أُولئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الْحَياةَ الدُّنْيا بِالْآخِرَةِ فَلا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ
« 1 » در سوره آل عمران
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَ الْبَنِينَ وَ الْقَناطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ الْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَ الْأَنْعامِ وَ الْحَرْثِ ذلِكَ مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ اللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآبِ
« 2 » و نيز از احاديث راجع بمحبت دنيا و اشتغال به آن بسيار است در كتاب كافى از صادق آل محمد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم چنين روايت ميكنند ( كسى كه صبح و شام كند و بزرگترين همش دنيا باشد خدا قرار ميدهد فقر را بين دو چشم او و امور او متشتت و پراكنده ميگردد و از دنيا بوى نميرسد مگر قدرى كه قسمت او گرديده .
كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ
( كلّا ) كلمه ردع است اشاره به اينكه به زودى هنگام مردن و پس از آن ميفهميد كه كثرت مال و اولاد و عشيره و هر چه از امور طبيعى به آن دل بسته و بوى مينازيد و افتخار ميكنيد شما را از عذاب نجات نخواهد داد و سعادت و فضيلت براى شما تأمين نخواهد نمود .
هامش
( 1 ) و فانى كردهاى يا پوشيدهاى و كهنه كردهاى يا انفاق كرده و گذشتهاى اشاره به اينكه انسان فقط از مال خود بقدرى كه خورده و پوشيده و انفاق نموده بهرهور گرديده
( 2 ) آنها كسانى ميباشند كه حيات اخروى را تبديل نموده و فروختهاند بحيات دنيا و چون چنين كردهاند پس عذاب آنها تخفيف پيدا نميكند و يار و ياور هم ندارند آرى چنين كسانى با دست خالى كه سرمايه خود كه ميتوانستند حيات جاودانى و عيش هميشگى بر خود تأمين نمايند از دست داده ديگر چيزى كه آنها را از عذاب برهاند در دست ندارند