( دوم ) آنچه از سعادت و ثواب بهر كس داده مىشود در مقابل عمل و كردار او است مگر اين صنف از بندگان كه كرامت و الطاف بايشان و راى طور عمل و فوق پاداش و كردار او است
وَ ما تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ
« 1 » ( سوم ) اين مرتبه از خلوص مرتبهايست بسيار عظيم و مقامى است بس رفيع و در آن اشاره بمقامات رفيعه و مناصب منيعه است و آن آنست كه آنان ميرسند بجايى كه در خور آنها و مقام آنها است كه توانند ستايش و ثنا نمايند آن ذات مقدس الهى را قوله تعالى
سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ
« 2 » اشاره بچنين اشخاصى دارد يعنى مخلصين و كسانى كه بمقام خلوص رسيدهاند فقط توانند ثناى الهى را به آنچه سزاوار او است بجاى آرند و صفات كبريايى را بشناسند و اين منتهاى درجه و مقام مخلوق و نهايت درجه ممكن است تا ينابيع حكمت بامر خداوندى از زمين دل ظاهر نگردد بنده اين جرعه را نتواند چشيد و تا طى مراتب ممكنات را نكند و ديده در مملكت وجوب وجود لاهوتى نگشايد به اين مرتبه نتواند رسيد .
آرى تا كشور امكان در نوردند در بساط ( عند ربهم ) قدم نتوانند گذاشت و لباس حيات ابدى نتوانند پوشيد و حال آنكه بندگان مخلص را اعطاى حيات ابديّه ثابت و در نزد پروردگار حاضرند
وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ
« 3 » و رزق ايشان همان رزق معلوم است كه در باره مخلصين
هامش
( 1 ) سوره و الصافات آيه 8 ، يعنى مردم جزا داده نميشوند مگر به آنچه عمل ميكردند مگر بندگان خدا كه خالص گرديدهاند
( 2 ) سوره و الصافات آيه 159 ، منزه است خدا از آنچه او را وصف نمايند مگر بندگان خدا كسانى كه خالص گرديدهاند اشاره به اينكه فقط كسانى كه روح و دل آنها از غير حق تعالى حتى از خود نيز خالى گرديده توانند او را باوصاف جلال و جمال ستايش نمايند زيرا كه از خود خالى و فانى و به حق باقى گرديدهاند
( 3 ) سوره آل عمران آيه 163 ، نپندارند كسانى كه كشته شدند در راه خدا اينان