در بعض روايات است كه اين آيه در باره ابو جهل فرود آمده بروايت ابو هريره يك روز ابو جهل گفت اين محمد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بين شما نماز ميخواند و روى خود را به خاك ميمالد و ميرود و به آن خدايى كه به او سوگند ياد ميكنند اگر ببينم او نماز ميخواند گردن او را به خاك ميمالم گفتند اين ساعت نماز ميخواند براى آنكه حضرتش را زجر كند نزد او رفت دست به صورت گرفته برگشت از او سبب پرسيدند گفت وقتى قصد او كردم خندقى از آتش ديدم و كسى ايستاده گفت اگر نزديك آيى آتش بر تو زنم ترسيدم برگشتم ( تفسير ابو الفتوح رازى )
أَ رَأَيْتَ إِنْ كانَ عَلَى الْهُدى ، أَوْ أَمَرَ بِالتَّقْوى
( ا رأيت ) خطاب پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم است لكن نظر به اينكه گويند آيه بالا در باره ابو جهل است مرجع ضمير كان آن لعين مىشود و در عين حالى كه در مقام مذمّت او است هم تهديد است و هم اندرز كه اگر اين شخص رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بر طريق هدايت رهسپار باشد يا مردم را امر نمايد بتقوى و پرهيزكارى كه سعادت آنها بر آن است تو چگونه او را از اين عمل شريف باز ميدارى و از وى اعراض مىنمايى
أَ رَأَيْتَ إِنْ كَذَّبَ وَ تَوَلَّى ، أَ لَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرى
رؤيت بمعنى يقين استعمال شده آيا تو ملحد كافر نميدانى البته ميدانى كه خدا تو را و انكار و ضديت تو را ميداند
كَلَّا لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ لَنَسْفَعاً بِالنَّاصِيَةِ ، ناصِيَةٍ كاذِبَةٍ خاطِئَةٍ
( كلا ) در مقام ردع و تهديد است و اشاره به اينكه اگر آن ملعون از اين عمل يعنى ضديت با رسول باز نايستد او را چنان در عذاب و سخط ميگيرم كه ملجأ و بيچاره گردد ميگيريم موى پيشانى آدم دروغگو خطا كار را .
فَلْيَدْعُ نادِيَهُ ، سَنَدْعُ الزَّبانِيَةَ