تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 192

مساهمون:

ص١٩٢
برسانى و از معانى بحقيقت نزديك گردانى . اكثر مفسرين با را زائد گرفته‌اند يعنى بخوان پروردگار را باسماء الحسنى چون فطرت هر فردى از بشر بر توحيد است كه بفطرت و دلالت عقلش گواهى ميدهد بر وجود مبدء خود لكن طريق ستايش و راه عبوديت را نميداند و نيز متحير است كه او را بچه نامى بخواند اين است كه اسمايى وضع شده كه بدلالت وضعى لفظى توجه بمسمّى گردد و از طريق دلالت الفاظ پى برده شود بمفاهيم صفات جلال و جمال تا آنكه انسان اول مأنوس گردد بالفاظ با توجّه بمسمّى و از طريق لفظ پى ببرد بمعنى و از معنى و مفهوم الفاظ اگر موفّق گردد راهى بسوى معرفت حقيقى پيدا نمايد اين است كه در اول مرتبه برسول خود امر مىكند قرائت كن و پروردگار خود را باسم بخوان اگر انسان مداومت نمايد بر آن اسماء الحسنى و در اكثر اوقات متوجّه به حق و ياد او باشد البته به قدر صفا و تزكيه نفس قلبش باز ميگردد و معارف بر آن ريزش مينمايد در تفسير مجمع البيان طبرسى چنين گويد
اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ
امر است از جانب حق تعالى بنبى اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم كه بخوان اسم پروردگار خود را ( باسمائه الحسنى ) و در تعظيم اسم تعظيم مسمى است به آنچه مخصوص بوى است پس راهى براى تعظيم او نيست مگر از طريق معنى اسماء اين است كه فرموده
قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَيًّا ما تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى
و
سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى
و باء در اقرء باسم زائده است معنى ( اقرء اسم ربك ) و اكثر مفسرين را رأى چنين است كه اين اول سوره‌اى است كه بر رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرود آمده و بعضى گويند
يا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ
اول بوده و بعضى سوره فاتحه را اول دانند و از حاكم ابو عبد اللَّه حافظ و از ابى ميسر عمرو بن سرجيل روايت ميكنند كه رسول اللَّه بخديجه فرمود هر گاه تنها ميشوم صدايى ميشنوم كه كسى گويد ما يفعل اللَّه بك الا خيرا و اللَّه انك لتؤدى الامانة تا آخر حديث خديجه گفت رفتم نزد ابن عمم ورقه و رسول اللَّه بوى