شريفند و بعضى غذاى انسان مثل تين و انجير و بعضى محل آرامگاه وى مثل كوه سينين و بعضى محل نشو و نما او مثل بلد امين سوگند ياد مينمايد كه هر آينه ما انسان را در بهترين تركيبى و معتدلتر قامتى و نيكوتر صورتى خلق نموديم زيرا كه تمام حيوانات مسطح و رو به زمين دارند و به چهار دست و پا راه ميروند ولى انسان ايستاده مستوى القامت حركت مىكند و اجزاء بدن وى در منتهى درجه اعتدال و متناسب يكديگر و تعادل و توازن بين آنان برقرار است اعتدال بدن انسان و تناسب اجزاء و زيبايى اندام وى ناشى از تناسب قوى و تعادل بين مشاعر و قواى باطنى او است و كمال قوى و مشاعر ناشى از نفس ناطقه انسانى است كه از عالم ( ما فوق الطبيعة تنزل ) نموده
وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي
شاهد بر آن است و نفس انسانى در اول خلقت پاك و مستعدّ هر كمال و فضيلتى است و اگر توفيق رفيق وى گردد و آنچه ايزد متعال از فضائل و كمالات در او بالقوّه نهاده از قوّه بفعل آرد و از حضيض عقل هيولايى خود را باعلا درجه كمال و عقل بالفعل رساند يعنى داراى كمالات انسانى گردد آن وقت نيكى خلقت وى از باطنش بظاهرش هويدا ميگردد لكن اگر به عكس خود را از آن رتبه و مقامى كه لايق انسانيت است تنزّل دهد و آن جهات قابلى و استعدادى كه در ابتداء خلقت در باطن وى بوديعه گذاشته شده برايگان از دست بدهد و از قوه بفعل نياورد چنين كسى از هر موجود ضعيف و ناچيزى پستتر ميگردد
ثُمَّ رَدَدْناهُ أَسْفَلَ سافِلِينَ
براى توضيح آيه مختصرى از كتاب مجمع البحرين ترجمه مينمايم چنين گويد اسفل را در مقابل اعلى آرند
ثُمَّ رَدَدْناهُ أَسْفَلَ سافِلِينَ
برگردانيديم وى را بسوى ( ارزل العمر ) ( يعنى پيرى كه در كلام اللَّه ارزل العمر ناميده شده ) و گويا