ديگران از دانش آنان كامياب ميگردند و اشاره به همين دارد قوله تعالى
فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ
« 1 » در حديث است كه پس از فرود آمدن اين آيه گفتند يا رسول اللَّه علامت شرح صدر چيست فرمود
( التّجافى عن دار الغرور و الانابة الى دار الخلود و الاعداد للموت قبل نزوله ) « 2 »
وَ وَضَعْنا عَنْكَ وِزْرَكَ ، الَّذِي أَنْقَضَ ظَهْرَكَ
وزر در لغت آن چيزى را گويند كه حمل بر انسان مىشود مثل قوله تعالى
وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى
يعنى ثقل و سنگينى گناه كسى را بار بر ديگرى نميكنند اشاره به اينكه كسى را به عمل ديگرى در مقام مؤاخذه نميآرند .
و اصل وزر بمعنى لغوى پناهگاه كسى را گويند كه به آن ملجأ گرديده و قوله تعالى
كَلَّا لا وَزَرَ إِلى رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمُسْتَقَرُّ
اشاره به اينكه در قيامت پناهگاهى غير از پروردگار براى كسى نيست . ( راغب ) و آيه بالا در مقام امتنان و اظهار نعمت نسبت برسول خود اشاره به اين دارد كه هر گونه وزر و سنگينى كه راجع ببار نبوت و تبليغ و ارشاد و تكليف و هر گونه ثقل و سنگينى كه تصور شود از تو برداشتيم يعنى مشكلها را بر تو آسان گردانيدم
( سخنان مفسرين در توجيه آيه )
( 1 ) از تو برداشتيم سنگينى گناه را در سوره فتح آيه 2
لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ
شاهد بر آنست .
هامش
( 1 ) سوره انعام آيه 125 كسى را كه خداوند اراده دارد او را هدايت نمايد سينه او را بازميگرداند براى اسلام
( 2 ) تجافى نيم خيز شدن از زمين را گويند و شايد اشاره به اين باشد كه علامت شرح صدر اين است كه هر كس داراى چنين موهبتى گرديد از عالم طبيعت صعود مينمايد بسوى عالم حقيقت و از عالم فانى بسوى عالم باقى و خود را مهيا مينمايد براى مردن قبل از رسيدن موقع آن يعنى موت اختيارى پيدا مىكند پيش از موت اضطرارى