شايد نظر به اين باشد كه و لو آنكه نعمتهاى الهى نسبت بمخلوقات بالخصوص نسبت به انسان بى اندازه است لكن نعمت چشم و زبان بر ساير نعم الهى مزيّت و برترى دارد كه به چشم آيات تكوينى و تشريعى را مىبيند و از طريق فكر و نظر سعادت خود را پيدا مينمايد و نيز به چشم خود را از آفاتها و لغزشها حفظ مىكند و بتوسط چشم وسائل زندگانى خود را فراهم مينمايد و نيز به زبان حمد و شكر و ستايش الهى را اظهار ميدارد و ما فى الضمير خود را ارائه ميدهد و ما يحتاج زندگانى دنيوى خود را فراهم مينمايد اگر چشم و زبان مفقود گردد حيات انسان منقّص و عيش وى ناگوار ميگردد
وَ هَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ
نجد مكان بسيار بلند رفيع مرتفع را گويند
وَ هَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ
اشاره به دو طريق است بين حق و باطل در اعتقاد صدق و كذب در گفتار جميل و قبيح در اعمال در جاى ديگر
إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً
( راغب اصفهانى ) اى انسان مقام تو را بلند نموديم و راه خير و شر و قوه تميز بين خوب و بد به تو آموختيم و تو را در اعمال و افعال مختار گردانيديم كه به اختيار خود هر راهى بخواهى بگيرى .
( سخنان مفسرين در توجيه نجدين )
( 1 ) اى انسان دو چشم و دو لب و زبان به تو داديم كه راه خير و شرّ خود را بشناسى و به همين معنى حديثى از حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم رسيده ( ابن عباس ) ( 2 ) نجدين دو پستان مادر است كه طفل را راهنمايى مىكند كه پستان مادر را بگيرد و از شير او تغذيه نمايد .
حديثى از رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم نقل ميكنند كه فرموده خدا گويد اى اولاد آدم اگر زبان تو بخواهد از حكم تو بيرون رود دو لب به تو دادم كه دهن خود را ببندى از سخن بى جا و اگر چشم تو خواست مخالفت نمايد دو پلك بر آن نهادم كه آن را ببندى