چندى بوى داده شده عوض اينكه از اين موهبت عظمى سعادت خود و ديگران را تأمين كند و عالم را منظم و مرتب گرداند فساد مىكند و خود را بدرك حيوانيت ميكشاند و دين و دنياى خود و ديگران را تباه ميگرداند .
وَ إِذا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللَّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْإِثْمِ
وقتى بچنين آدمى امر بتقوى شود كه از خدا بترس و در زمين فساد نكن عزت نفس و پيشوايى را از طريق گناه و فساد مىگيرد ، از اين آيه چنين بر مىآيد كه مقصود از « تولى » در آيه پيش ولايت و پيشوايى است بدليل اينكه وقتى بچنين كسى گويند فساد نكن و جان و مال مردم را تباه نگردان براى عزت و غلبه مرتكب گناه ميگردد و عزت را از راه گناه و فساد بدست مىآورد و خداوند مذمت مىكند كسى را كه از راه تعدى و ستم پيشوايى بدست آرد ، بلكه چنين عزتى عزت نيست عزت حقيقى اولا لايق ذات احديت است و بس پس از آن آن است كه از طرف حق تعالى افاضه گردد به كسى كه لايق آن است
وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ
سوره آل عمران آيه 25 . عزت و ذلت بخواست او انجام مىگيرد .
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ
رويه و روش قرآن غالبا اين است كه هر جا مذمت و تنقيد نمايد جماعتى را در عقب مدح و ستايش مىكند جماعت ديگر را و به عكس هر جا تعريف و تمجيد باشد در عقب تنقيد و مذمت است .
و نيز غالبا هر جا تهديد و عذاب نامبرده شده در عقب تشويق برحمت و مغفرت مىنمايد و شايد سرش اين باشد كه چون يكى از فضائل بسيار نيك انسانى اين است كه هميشه بين خوف و رجاء باشد و براى اعتدال حالش كه نه جرى و مغرور گردد بآيات رحمت و نه مأيوس گردد از رحمت الهى كه فرموده
لا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكافِرُونَ
سوره يوسف . بايستى هميشه بين خوف و رجا باشد در اخبار آل محمد صلى اللَّه عليه و آله و سلّم است كه ( بايد خوف و رجا مثل دو طرف ميزان به قدر هم باشند كه از هيچ