توضيح آيات
إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ
سعى در صفا و مروه يكى از اعمال حج بشمار ميرود و آن دو موضع در مكه و دو كوه است كه مسافت بين آن دو كوه تحديد شده به هفتصد و شصت ذراع و در لغت صفا اسم سنگ سفت و نرم است و مروه اسم سنگ سفت است ، و شعائر ، جمع شعير و بمعنى علامت است
فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ
حج بمعنى قصد ، اعتمار بمعنى تعمير است ، و در عرف شرع حج و سعى در صفا و مروه يكى از شرايع و احكام دين بشمار ميرود .
در تفسير ابو الفتوح رازى راجع به اينجا كلام مفصلى دارد كه اجمالى از آن را درج مينمايم :
در معنى آيه چنين ميگويد
إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ
يعنى طواف بصفا و مروه از شعائر دين خدا است كه در اينجا مضاف ( يعنى طواف ) حذف شده و مضاف اليه كه صفا و مروه باشد بجاى آن گذارده شده مثل
وَ سْئَلِ الْقَرْيَةَ
كه در معنى و اسئل اهل القريه مىباشد .
و حسن بصرى گفته مقصود از شعائر اللَّه دين خدا است يعنى طواف و سعى بين آن دو كوه از دين خدا است .
و اصم كه يكى از مفسرين است گفته شعائر بمعنى اعلام است يعنى اين دو كوه از جمله مواضع عبادت خدا است .
و نيز چنين گويد بين مفسرين در شأن نزول آيه گفتارى است :
1 - در جاهليت دو بت بود يكى بنام اساف و ديگرى بنام نابله ، اساف مردى بوده در كوه صفا و نابله زنى بوده در كوه مروه و اهل كتاب ميگفتند اينها در خانه كعبه زنا كردند اين بود كه خداوند آنها را به صورت سنگ گردانيد و آن سنگ را در صفا و مروه نهادند براى اينكه عبرت ديگران شوند و بمرور ايام مردم چنين پنداشتند كه براى