علاوه بر مسئلهء حديث و رجال ، برقى از جملهء عالمان معروف در ادب و شعر عربى بوده است ، و بزرگانى چون احمد بن فارس لغوى و ابو الفضل عباس بن محمد نحوى ملقب به عرام « 1 » كه هردو از مشايخ و اساتيد صاحب بن عبّاد بودهاند ، از شاگردان وى هستند . همچنين نجاشى ، اسماعيل بن عبد اللّه را از پرورشيافتگان وى و ادبآموختگان از وى معرفى كرده است . « 2 »
ب ) تأليف
1 . نام كتاب . همانگونه كه گفته شد به گزارش شيخ طوسى و نجاشى ، بىشك احمد بن محمد بن خالد برقى كتابى در رجال بهنام كتاب الرجال يا طبقات الرجال داشته است . آنچه امروز از اين كتاب بهدست ما رسيده ، طبقات رجال پيامبر و ائمه ( عليهم السلام ) تا امام حسن عسكرى ( عليه السلام ) است . ازاينرو اين كتاب براساس طبقات تأليف شده است و ظاهرا پيشينيان كتب طبقات را با نام رجال ، نامگذارى مىكردهاند .
رمز اختصارى اين كتاب در جوامع رجالى « قى » است .
2 . انتساب كتاب به مؤلف . تشكيكهايى در تعيين مؤلف كتاب موجود كه رجال برقى نام دارد وجود دارد . برخى كتاب را به احمد بن محمد بن خالد برقى و برخى به پدر او محمد يا فرزند او عبد اللّه يا نوهء او احمد متعلق مىدانند . « 3 » و ظاهرا اين شبهات تنها در كلمات متأخران ديده مىشود و در مصادر كتابشناختى مهم ، بهخصوص رجال نجاشى و فهرست شيخ طوسى ، عنوان كتاب الرجال يا طبقات الرجال به احمد بن محمد بن خالد برقى نسبت داده شده و اين كتاب از همان زمان بين رجاليون متداول بوده و اجازات به آن صادر شده است .
هامش
( 1 ) . اين كلمه عرام هم خوانده شده است .
( 2 ) . همان ، ص 97 ، رقم 242 .
( 3 ) . براى اطلاع بيشتر از ادلّهء شك و ترديد در انتساب اين كتاب به احمد بن محمد بن خالد برقى به مبحث « براى مطالعه بيشتر » در همين گفتار مراجعه كنيد .