مصادر حديثى اهل سنّت ، تنها اين احاديث را از پيامبر صلى الله عليه و آله گزارش كردهاند .
نعيم بن حمّاد ، افزون بر گزارشهاى پيشين ، دو گزارش از سعيد بن مسيّب و يك گزارش از حسن ( احتمالًا حسن بصرى ) نقل كرده است . سعيد بن مسيّب و حسن بصرى ، تابعى هستند و امكان گزارش مستقيم از پيامبر صلى الله عليه و آله را نداشتهاند . از اين رو ، روايت آنها مرسل محسوب مىشود .
گزارش اوّل سعيد بن مسيّب ، به « رايات سود » بنى عبّاس و « رايات سود » بر ضدّ سفيانى ، اشاره كرده است و با قيام مهدوى ، مرتبط نيست . « 1 » گزارش ديگر او نيز شبيه به گزارش اوّل است و به اين نكته اشاره مىكند كه رايات سودِ مبارزه كننده با سفيانى ، در نهايت به امام مهدى عليه السلام مىپيوندند . « 2 »
گزارش حسن ( بصرى ) ، به ارتباط « رايات سود » با فردى اشاره مىكند كه از اهل بيت عليهم السلام است و نام او شبيه نام پيامبر صلى الله عليه و آله است . « 3 »
مصادر مشهور و كهن اهل سنّت ، حديثى را از اهل بيت عليهم السلام در بارهء « رايات سود » گزارش نكردهاند ؛ ولى به نظر مىرسد روايت عبد اللَّه بن مسعود و ثوبان ، دستاويز اصلى عبّاسيان براى استفاده از پرچمهاى سياه و ادّعاى مهدويت بوده است .
ب / 2 . احاديث اهل بيت عليهم السلام
كتاب الفتن نگاشته نعيم بن حمّاد ( م 228 ق ) در نقل حديث از اهل بيت عليهم السلام ، استثنا محسوب مىشود . در اين كتاب ، احاديثى از امير مؤمنان عليه السلام و امام باقر عليه السلام گزارش شده است ؛ احاديثى كه در مصادر شيعى متقدّم وجود ندارند و از اسناد اهل سنّت برخوردارند .
مطالبى كه در اين احاديث ، به آنها توجّه شده است ، از اين قرارند :
هامش
( 1 ) . الفتن ابن حمّاد : ج 1 ص 204 ح 555 .
( 2 ) . الفتن ، ابن حمّاد : ج 1 ص 314 ح 906 .
( 3 ) . الفتن ، ابن حمّاد : ج 1 ص 313 ح 904 .