رستگار و جزو مقرّبان [ درگاهت ] قرار بده . دعايم را اجابت كن ، اى خداى جهانيان « 1 » ! » « 2 »
ر . ك : ج 5 ص 415 ( بخش هفتم / فصل سوم / دعاى معرفت )
7 / 4 : دعاى صلوات
1092 . الغيبة ، طوسى : « 3 » يعقوب بن يوسف ضرّاب غسّانى - در بازگشت از اصفهان - صلوات از ناحيهء مقدسه را چنين نقل كرده است : . . . « بسم اللَّه الرحمن الرحيم . خدايا ! بر محمّد ، سرور فرستادگان و خاتم پيامبران و حجّت خداى جهانيان ، انتخاب شده
هامش
( 1 ) . اين دعا در منابع به دو صورت خلاصه ( به نقل از امام صادق عليه السلام ) و مفصّل ( به نقل از نايب دوم ولى عصر عليه السلام ) آمده است . هر دو براى عصر غيبت توصيه شدهاند و چنان كه سيّد ابن طاووس در جمال الاسبوع ( ص 315 ) گفته ، آغاز دعاى مفصّل ، شبيه دعاى خلاصه است ؛ بلكه با تأمّل در اين دو خواهيم ديد كه دعاى خلاصه ، بخش نخست دعاى مفصّل است كه در منابع روايى آمده است . به نظر مىرسد دلايلى چون تلخيص و شهرت دعا باعث شده كه فقط بخشهايى از فقرات آغازين آن بيايد . چنان كه تعبير « إلى آخره » از سوى شيخ طوسى در كتاب الغيبة ( ص 334 ) نيز مىتواند گواه اين مطلب باشد .
همان گونه كه گذشت ، دعاى مفصّل در بيشتر منابع ، از نايب دوم نقل شده و اين دعا را املاى او دانستهاند . اين در حالى است كه شيخ صدوق در كمال الدين ، آن را در بخش توقيعات امام زمان عليه السلام آورده است و كفعمى نيز در البلد الأمين ، آن را مروى از ولى عصر عليه السلام مىداند . به نظر مىرسد اصل اين دعا از امام صادق عليه السلام است كه براى دورهء غيبت انشا شده است و نزد ائمه عليهم السلام و برخى اصحاب بوده است . در دورهء نايب دوم كه آرام آرام ، آثار و فشارهاى روانى و عاطفى غيبت بر شيعيان سنگينى مىكرده ، نايب دوم ، آن را در اختيار شيعيان آزرده از شرايط ، قرار داده است . آمدن اين دعا در بخش توقيات كمال الدين و انتسابش به امام زمان عليه السلام در البلد الأمين ، نيز مىتواند به اعتبار انتسابش به نايب دوم باشد . ضمن آن كه نوّاب هر كارى انجام مىدادند به اذن و خواست امام بوده است . از اين رو نيز مىتواند عنوان توقيع ولى عصر عليه السلام را داشته باشد .
( 2 ) . مصباح المتهجّد : ص 411 ح 536 ، كمال الدين : ص 512 ح 43 ، جمال الاسبوع : ص 315 ، مصباح الزائر : ص 425 ، البلد الأمين : ص 306 ، بحار الأنوار : ج 53 ص 187 ح 18 .
( 3 ) . در مصباح المتهجّد گفته است : دعاى ديگرى از صاحب الزمان روايت شده و به دست ابوالحسن ضرّاباصفهانى در مكّه رسيده ، و ما سند آن را به خاطر رعايت اختصار ، ذكر نكرديم ، متنش اين است .