نپذيرفته است . « 1 »
بنا بر اين ، با عنايت به مجموع آنچه ملاحظه شد ، مىتوان اين گونه نتيجهگيرى كرد كه : انتساب اجمالى دعاى ندبه به اهل بيت عليهم السلام قابل قبول است و با توجّه به شيوهء عالمان پيشين ، در عدم سختگيرى فقهى در موارد غيرفقهى ، مثل مستحبّاتى چون : دعا و زيارات ، به نظر مىرسد اين مقدار از انتساب نيز براى خواندن دعا كفايت كند .
بايد توجّه داشت كه قاعدهء تسامح در ادلّهء سنن ، جواز خواندن دعاى ندبه را به اميد رسيدن به ثواب اثبات مىكند .
پاسخ به يك شبهه
يكى از نويسندگان با استناد به فقرهء « أبرضوى أم غيرها أم ذوى طوى ؟ » و مشابهت اين سخن با قول كيسانيه « 2 » ، اين احتمال را مطرح كرده كه اين دعا در راستاى تفكّر كيسانيه و امامت محمّد بن حنفيّه است .
علّامه شوشترى در جوابيهاى مفصّل ، اين شبهه را بررسى كرده و آن را پاسخ گفته است . ايشان پس از اشاره به احاديث معتبرى كه جايگاه امام مهدى عليه السلام در زمان غيبت را كوه رضوى و يا ذى طوى دانسته ، آورده است :
كيسانيه در مدّعاى خود به اخبار پيامبر صلى الله عليه و آله و امام على عليه السلام در بارهء غيبت استناد كردهاند و به ناحق ، آن را بر محمّد بن حنفيّه تطبيق كردهاند ؛ زيرا منشأ هر شبهه ، مطلب حقّى است كه بى جا به كار مىبرند . « 3 »
در تكميل سخن علّامه شوشترى ، مىگوييم : اين سخن به هيچ عنواننمىتواند
هامش
( 1 ) . مقالات و گفتارها : ص 63 .
( 2 ) . بنا بر اعتقاد كيسانيه ، محمّد ابن حنفيّه در كوه رضوى مأوا دارد . ( ر . ك : فرق الشيعه : ص 29 ) .
( 3 ) . ر . ك : مقالات وگفتارها : ص 63 پاسخ علّامه شوشترى به شبههء دكتر شريعتى ، ده رساله ، رضا استادى ، با دعاى ندبه در پگاه جمعه ، مجلّهء موعود ، ش 18 .