7 . نتيجه نهايى آن كه احاديث منفرد او قابل اعتماد و عمل نخواهد بود . متون مشترك او با ديگران نيز وثاقت او را اثبات نمىكند . بنا بر اين ، نظر شيخ طوسى از اتقان بيشترى برخوردار خواهد بود .
ابو طاهر محمّد بن على بن بلال
محمّد بن على بن بلال ، در خاندانى حديثى و مورد اعتماد امامان عليهم السلام زاده شد و رشد كرد . پدر او از محدّثان و مورد اعتماد امام هادى و امام عسكرى عليه السلام بود و برادران او نيز محدّث بودهاند . بنا بر اين ، او نيز صبغهء حديثى داشت . مجموعه حديثى در اختيار او ، چنان شهره و گسترده بود كه حسين بن روح نوبختى در دوران قبل از نيابت خاصّ خويش ، به دو مراجعه كرده و براى حل مشكلى كلامى از او يارى مىخواهد . او نيز با يافتن حديثى از مجموعهء خويش به رفع اين مشكل ، يارى مىرساند . « 1 »
به ادّعاى او ، امام عسكرى عليه السلام جانشين خويش ، امام مهدى عليه السلام را در دو نامه به او معرّفى كرده است . « 2 »
در زمان امام عسكرى عليه السلام و در سفر حج ، بر رفتار على بن جعفر همانى ، وكيل امام عليه السلام ايراد گرفت و از او به دليل بخششهاى فراوانش ، نزد امام عسكرى عليه السلام شكايت كرد . امام عليه السلام خُردهگيرى او را نپذيرفت و فرمود :
قد كنّا أمرنا بمئة ألف دينار ثُمَّ أمرنا له بمثلها فأبى قبولها إبقاء علينا ما للنّاس والدخول في أمرنا فيما لم ندخلهم فيه ؟ « 3 »
هامش
( 1 ) . الغيبة : 387 ح 351 .
( 2 ) . الكافى : ج 1 ص 328 ح 1 : « على بن محمّد عن محمّد بن على بن بلال ، قال : خرج إلىّ من أبى محمّد قبل مضيه بسنتين يخبرنى بالخلف من بعده ، ثم خرج إلىّ من قبل مضيه بثلاثة أيّام يخبرنى بالخلف من بعده » . دو سال قبل از شهادت امام عسكرى عليه السلام نامهاى از ايشان به من رسيد كه جانشين خود را معرفى كرده بود . سپس سه روز قبل از شهادت ايشان ، نامه ديگرى در معرفى جانشين ايشان براى من صادر شد .
( 3 ) . الغيبة ، طوسى : ص 305 ح 308 .