كتابهاى حديثى خويش در بارهء او گفته است :
ما يختصّ بروايته لا نعمل عليه . « 1 »
به روايات اختصاصى او عمل نمىكنيم .
ضعيف فاسد المذهب لا يلتفت إلى حديثه فيما يختصّ بنقله . « 2 »
او فردى ضعيف و داراى مذهبى فاسد است كه به رواياتى كه تنها او نقل مىكند اعتنا نمىشود .
شيخ طوسى ، اين رويش را در موارد ديگرى از كتاب تهذيب الأحكام ، اعمال كرده است . « 3 » همو در عدّة الاصول گفته است :
روايات او در حال استقامت ، مورد قبول بوده ، پس از انحراف ، مردود است . « 4 »
ابن وليد ، احاديث او را در نوادر الحكمه ناصحيح شمرده و ابن غضائرى در بارهء او توقّف كرده است . « 5 »
برخى از متأخّران همانند آية اللَّه خويى ، او را ثقه مىشمارند ؛ زيرا شخص فاسد العقيده نيز مىتواند راستگو باشد . « 6 » ايشان به قول نجاشى استناد كرده كه او را « صالح الرواية » خوانده است . همچنين قول شيخ طوسى در بارهء قبول روايات او در حال استقامت را دليل بر وثاقت شخصى او دانسته است . « 7 »
در بارهء احاديث احمد بن هلال ، توجّه به چند نكته شايسته است :
1 . پس از صدور توقيع لعن و طرد احمد بن هلال به وسيلهء امام عليه السلام ، انحراف وى ثابت گرديده و احاديث پس از انحراف وى ، بىترديد پذيرفته نيست .
هامش
( 1 ) . تهذيب الأحكام : ج 9 ص 204 ح 812 .
( 2 ) . الاستبصار : ج 3 ص 28 .
( 3 ) . تهذيب الأحكام : ج 9 ص 204 ش 812 .
( 4 ) . عدّة الاصول : ج 1 ص 151 .
( 5 ) . رجال الغضائرى : ص 112 ش 166 ( چاپ دار الحديث ) .
( 6 ) . معجم رجال الحديث : ج 3 ص 151 .
( 7 ) . همان : ص 151 و 153 .