مىكشند و با ادّعايى نادرست و انتسابى دروغين ، سود خود مىجويند . يكى از مهمترين عرصههاى اين سوء استفاده - كه از زمانهايى دير و دور ، نمود و بروز يافته است - ، مفهوم منجى و افراد مرتبط با اين انديشهء اميدآفرين است .
در جوامع دينى و بويژه شيعى ، هر از گاهى شاهد ادّعاى دروغين ارتباط با قائم آل محمّد و نيابت و وكالت از سوى ايشان هستيم . كسانى كه خود را حامل ابلاغ پيام از طرف امام مهدى عليه السلام ، نشان مىدهند و يا بى آن كه ادّعاى نيابت و وكالت كنند ، از رابطهء نزديك و تنگاتنگ خود با امام مهدى عليه السلام سخن به ميان مىآورند و يا با ترويج نزديك بودن ظهور ، خود را زمينهساز آن معرفى مىكنند و اگر زمينهاى ديدند و جسارتى داشتند ، ابايى ندارند كه حتّى خود را مهدى موعود بخوانند .
در اين ميان ، نمونههايى فراوان را براى ادّعاى وكالت و نيابت دروغين امام مهدى عليه السلام مىتوان ارائه داد . فروانىِ وكالت دروغين ، به عنوان يكى از عرصههاى انحراف از مهدويت اصيل ، از آن روست كه سادهتر و زودتر از ادّعاى اصل مهدويت ، مقبول تودههاى ناآگاه مىشود . در طول تاريخ ، هر گاه وكالت و نيابت كاذب از سوى افراد مقدّسمآب و رياكار ، ادعا شده ، پشتيبانىِ سادهلوحان را به دست آورده و به دليل ارتباط عاطفىِ مردم با امام مهدى عليه السلام ، از اقبال زودباوران برخوردار و تنها از سوى مؤمنان هوشيار و باورمندان خردورز ، با مقاومت روبرو شده است . اين در حالى است كه ادّعاى دروغين مهدويت ، نيازمند تلاشى بيشتر و تردستى و نيرنگهاى فزونتر از اين است ؛ زيرا عموم شيعيان مىدانند كه امام مهدى عليه السلام زادهء امام حسن عسكرى است و صدها سال پيش به دنيا آمده و تبارى معلوم و و الا دارد ، در حالى كه افراد مدّعى دروغين مهدويت ، از قوم و قبيلهاى معمولى و معيّن بودهاند . بنا بر اين ، ادّعاى مهدويت آنان در جامعه و حتّى از جانب تودهء مردم نيز به سادگى پذيرفتنى نبوده است .
به سخن ديگر ، مدّعيان دروغين نيابت و وكالت ، بدون آن كه دشوارىِ خاصّى
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى ) — صفحة 81
مساهمون: محمد الريشهري
ص٨١