صوفيان پيشين ( مانند : شقيق بلخى ، جنيد بغدادى ، شبلى و بايزيد بسطامى ) است . « 1 » از جنبههاى باارزش مصابيح القلوب ، بيان شيوا و روان و ترجمهء فارسى متون حديثى و تاريخى است . براى نمونه ، در ترجمهء حديث علوى « حبّب إلىّ من دنياكم ثلاثة : الصوم فى الصيف ، والضرب بالسيف ، وإطعام الضيف » ، نوشته است :
در دنيا ، سه چيز است كه آن را دوست مىدارم : اوّل ، در تابستان كه هوا گرم باشد ، روزه داشتن ؛ دويم ، در راه خداى تعالى تيغ زدن ؛ سيم ، مهمان را اطعام دادن . « 2 » نكتهء آخر درباره مصابيح القلوب آن كه جزو مصادر دانشنامههاى حديثى متأخّر شيعه ، يعنى بحار الأنوار ، وسائل الشيعة و مستدرك الوسائل نيست .
5 . المقالة التكليفيّة « 3 »
رسالهاى است از شهيد اوّل كه به تاريخ يازدهم جمادى اوّل 767 ، از نگارش آن ، فراغت يافته است . « 4 » اين كتاب ، داراى چندين نسخه خطّى است كه كهنترين آنها نسخهء موجود در كتابخانهء آستان قدس رضوى است كه به سال 986 ق ، نگاشته شده است . « 5 » افندى ، پس از گزارش نسخههايى از اين كتاب كه در شهرهاى مختلف ديده ، دربارهء آن مىگويد :
رسالهء تكليفيّه ، رسالهء مبسوط و پُر فايده و شامل مسائل مربوط به تكليف است و در آن ، احاديث بسيار و جديد از كتابهاى غريب و
هامش
( 1 ) . ر . ك : همان ، ص 17 ، 72 ، 138 ، 366 ، 368 ، 396 ، 400 ، 447 و 544 .
( 2 ) . همان ، ص 298 .
( 3 ) . رياض العلماء ، ج 5 ، ص 187 ؛ الذريعة ، ج 4 ، ص 408 ( ش 1799 ) .
( 4 ) . المقالة التكليفية ، ص 86 ( ضمن أربع رسائل كلاميّة ) .
( 5 ) . فهرست الفبايى كتب خطّى كتابخانهء مركزى آستان قدس رضوى ، ج 13 ، ص 144 .