فليراجعهما » ، پيداست كه مطلب از حاشيهنويس است .
كتاب إرشاد القلوب ، بنا به نقل الذريعة ، توسّط شرف الدين يحيى بحرانى ، شاگرد محقّق كَرْكى تلخيص شده است . « 1 » نيز ابوالحسن شعرانى بر آن حاشيه زده است . « 2 » برخى از نسخ خطّى كتاب عبارتاند از : نسخهء موجود در مكتبة الحسينيةى نجف - كه هر دو جزء با خطّ يكسان كتابت شده و به سال 1024 ق ، در تملّك شيخ محمّد صالح بن على قهپايى بوده است . نسخهء ديگر ، متعلّق به كتابخانهء علّامه حسن صدرالدين است كه دستخطّ تملّك شيخ حرّ عاملى بر آن است كه به سال 1083 ق ، به پسرش محمّد رضا بخشيده است . « 3 » اين كتاب ، به سال 1375 ش ، با تحقيق و تصحيح آقاى سيّد هاشم ميلانى توسّط انتشارات اسوه ، منتشر شده است . شايان ذكر است كه - همچنان كه محقّق كتاب تذكّر داده است - در نسخهء چاپ منشورات الرضى و نسخهء چاپ مؤسسة الأعلمى ، احتمالًا بنا به ملاحظات سياسى ، باب آخر جزء دوم - كه در بيان صفات دشمنان امام على عليه السلام بوده - حذف شده است . نكتهء ديگر آن كه در چاپ آقاى ميلانى ، بر خلاف ساير نسخ چاپى ، جزء اوّل ، شامل 55 باب است ، بدين ترتيب كه باب پنجم نسخههاى ديگر با عنوان « فى التخويف والترهيب » در نسخهء تحقيق ايشان ، بر اساس نسخهء خطّى كتابخانهء آستان قدس رضوى ، زير دو باب « فى التخويف والترهيب من كتاب اللَّه جلّ جلاله » و « باب فى التخويف من الآثار » آمده است و بدين سان ، 55 بابى كه نويسنده در مقدّمه ذكر كرده ، در جزء اوّل تمام شده است . « 4 »
هامش
( 1 ) . الذريعة ، ج 1 ، ص 517 ( ش 2527 ) وج 4 ، ص 419 ( ش 1849 ) .
( 2 ) . موسوعة مؤلّفى الإماميّة ، ج 2 ، ص 113 .
( 3 ) . الذريعة ، ج 1 ، ص 517 ( ش 2527 ) . براى نسخههاى ديگر به مقدّمهء محقّق كتاب إرشاد القلوب ، رجوع شود .
( 4 ) . البته در بقيهء ابواب روش نويسنده به اين صورت است كه در هر باب ، نخست آيات و سپس احاديث را مىآورد .