فصل سوم : زمينهها و گونههاى نگارشهاى حديثى در سدههاى هشتم و نهم
متون ادعيه و مَزارات
يكى از زمينههاى پُر تأليف در عرصهء حديث در دورهء مورد بحث ، متون ادعيه و مزار است . در اين دوره ، برخى از عالمان و حديثپژوهان برجسته ، مانند : شهيد اوّل ، ابن فهد و كفعمى ، آثار مهمّى در اين زمينه پديد آوردند كه جزو منابع ارزشمند حديث شيعه به شمار مىرود .
در حقيقت ، پس از شيخ طوسى ، مؤلّف مصباح المتهجّد و سيّد بن طاووس كه در قرن هفتم ، كتابهاى متعدّدى در زمينهء دعا نگاشت ، اين دو قرن ، سومين مرحله از سير تدوين متون دعايى است . شيخ آقا بزرگ تهرانى ، در ضمن بحث از مراحل تدوين متون دعايى مىنويسد :
سپس ، جمعى از عالمان متأخّر از سيّد بن طاووس ، به آنچه او در كتابهاى خود تدوين كرده بود ، بسيارى از دعاها و اعمال منسوب به ائمّه عليهم السلام را كه در كتابهاى كهن دعايى بوده و در دسترس سيّد بن طاووس قرار نداشته و از آتشسوزى ، غرق شدن ، كِرم خوردگى و پوسيدگى در امان مانده و به ايشان رسيده بوده است ، ملحق كردند و آن دعاها را در نگاشتههاى دعايى خود ، درج نمودند . از جمله ، شيخ سعيد