عامّه و اهل سنّت نقل نموده و پس از آن ، از طريق شيعه نقل مىكند .
14 . فهرست بحار الأنوار ، از علّامه محمّد باقر مجلسى ( م 1111 ق ) . اين فهرست ، قبل از تأليف بحار الأنوار ، نوشته شده است . هر چند بين آن و ابواب بحار الأنوار كه بعد از اين فهرست آنها را تنظيم كرده است ، اختلافات فراوانى وجود دارد . تاريخ پايان اين فهرست ، سال 1070 ق ، است .
15 . غرائب الأخبار و نوادر الآثار ، « 1 » از سيّد نعمة اللَّه بن عبداللَّه موسوى جزايرى ( م 1112 ق ) . آنچه از اخبار و احاديثى كه به نظر مؤلّف ، غريب مىآمده ، در اين كتاب ، گردآورى شده و آنچه احتياج به توضيح داشته ، با عناوين « بيان » و « ايضاح » توضيح داده شده است . اين كتاب براى هر يك از معصومان عليهم السلام ، بابى تنظيم كرده است .
د . تفسير مأثور
مأثور ، اسم مفعول از كلمهء « أثر » ، باقىمانده و نتيجهء چيزى است و در اصطلاح ، مأثور ، يعنى كلامى كه از پيامبر اكرم و اهل بيت عليهم السلام باقى مانده و به ما رسيده است .
تفسير مأثور را تفسير منقول و روايى هم گفتهاند و به اجماع عموم مسلمانان ، بهترين نوع تفسير قرآن ، همين نوع تفاسير است ، مشروط بر اين كه روايات بر جاى مانده ، نصّ كلام معصومان عليهم السلام باشد ؛ ولى علىرغم امتيازات ، اين نوع تفاسير ، حاوى آفات بسيار بوده ، در معرض نقد شديد هستند .
تا قبل از قرن چهاردهم هجرى ، نوع تفاسير ، نوشته شدهء منقول بودند و از اين به بعد بود كه تفسير عقلى به شكل بارزى رشد پيدا كرد . نيمهء دوم قرن دهم و يازدهم ، نقطهء بارز تجلّى تفسير به شكل سنّتى آن ( مأثور ) بوده است . علّت روى آورى به اين نوع تفاسير ، چيزى جز گسترش حديث و فعّاليتهاى حديثى در اين دوره نبوده
هامش
( 1 ) . الذريعة ، ج 16 ، ص 29 ؛ فهرست نسخ خطّى كتابخانهء آية اللَّه مرعشى ، ج 10 ، ص 188 .