حديثى در آن زمان ، گلايه نموده و چنين آورده است :
بررسى احاديث وارد شده از ائمهء معصوم ، از بزرگترين مهمّات است و اهمال كردن نسبت به آن ، خصوصاً در اين زمان ، از بزرگترين زيانهاست . بر هر كسى به اندازهء توانش واجب است به احاديث اهل بيت عليهم السلام و چگونگى استدلال به آنها بپردازد ؛ چرا كه مىبينم اصول حديث و نام و رسم آن ، از ميان رفته است ؛ چيزى كه علماى گذشته ، اهمّيت فراوانى به آن مىدادند و از روايات ، در بيان قواعد ، استفادههاى بسيار مىكردند . « 1 » شيخ حسين ، بيشتر اوقات خود را در تدريس و مقابله و تصحيح كتب حديثى گذرانيد . وى كلاس درس بزرگى داشت و در خانهء پسرش درس مىداد ، وى بعداً به هرات رفت و پسرش در قزوين ، ماندگار شد . « 2 » از آنجا كه بيشتر اهل هرات از معرفت و شناخت ائمّهء اثنا عشر عاجز بودند ، شيخ حسين بنا به دستور شاه طهماسب ، براى ارشاد مردم آن ناحيه به هرات رفت و در طول اقامت هشت سالهء خويش در اين خطّه ، به نشر علوم دينى و اجراى احكام شرعى پرداخت و طلّاب و حتّى فقها و علما ، از نواحى مختلف ايران و ماوراءالنهر براى مقابلهء حديث و اخذ علوم دينى و تحقيق معارف شرعى به نزد او مىرفتند . « 3 »
اساتيد و مشايخ حديثى حسين بن عبدالصمد عاملى
1 . سيّد حسن بن جعفر حسينى كَرْكى . « 4 » 2 . زين الدين بن على عاملى ( شهيد ثانى ) . شيخ حسين ، بارزترين شاگرد شهيد
هامش
( 1 ) . وصول الأخيار إلى أصول الأخبار ، ص 28 - 30 .
( 2 ) . خورشيد عالى قاپو ، ص 228 .
( 3 ) . رياض العلماء ، ج 2 ، ص 120 .
( 4 ) . همان ، ج 2 ، ص 109 .